را بر خواند گفت : خداى شما محتاج است بما تا از ما چيزى ميخواهد ؟ ! ابو بكر گفت : خواستم تا جواب او دهم بشمشيرى كه با من بود دگر باره سخن رسولم ياد آمد از آنجا برگشتم رنجور دل ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : هر آينه بيازمايند شما را و ابتلا كنند در مالهاى شما بزكوة و صدقه و آفات و خسران و نقصان ، و در تنهاى شما بامراض و اسقام و نكبات و مصائب . عطا گفت : مراد مهاجرانند كه چون ايشان هجرت كردند مشركان مكّه سراهاى ايشان بفروختند و املاك ايشان بدست فرو گرفتند و هر آينه بشنويد شما از جهودان و ترسايان و مشركان عرب چيزهائى كه شما را از آن رنج باشد رنج بسيار ؛ و اگر صبر كنيد بر آن رنج و پرهيزگارى را كار بنديد بدرستى و حقيقت كه آن از بجدّ شدن كارهاست و حقّ و حقيقت آنست . عطا گفت : من حقيقة الايمان ؛ از حقيقت ايمانست ، و براى آن كار جدّ و حقيقت را [ عزم ] خواند كه در وجود نيايد الّا بعزم . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيه 187 ] وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَ لا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَراءَ ظُهُورِهِمْ وَ اشْتَرَوْا بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ ( 187 ) و ياد كن اى محمّد چون فرا گرفت خداى تعالى عهد اهل كتاب كه بيان كنند براى مؤمنان و پنهان باز نكنند ، ايشان آن عهد خداى را واپس پشت خود افكندند و ببهاى اندك بفروختند بطعمه و رشوهء كه ايشان را بود بر عوام ، آنگه حقّ تعالى گفت : [ فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ ] بد چيزى است آنچه ايشان ميكنند از بيع و شرا و معاوضه كه بهاى اندك ميستانند و ديانت به آن ميفروشند قتاده گفت : آن عهدى است كه خداى تعالى از اهل علم گرفته است كه آنچه دانند بگويند و پنهان نكنند كه آن مؤدّى باشد با هلاك . محمد بن كعب گفت كه : حلال نباشد عالم را كه بر علم خاموش شود و جاهل را كه بر جهل خاموش شود ؛ آنگه در حقّ عالم بر خواند [ وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ ] و در حقّ جاهل برخواند : « فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ » * . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 188 تا 189 ] لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَوْا وَ يُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِما لَمْ يَفْعَلُوا فَلا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفازَةٍ مِنَ الْعَذابِ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ( 188 ) وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ( 189 )