مپندار و گمان مبر كه آنانرا كه در راه خداى تعالى بكشتند ايشان مردگانند بلكه زندگانند بنزديك خداى عزّ و جلّ ، روزى ميدهد ايشان را و ايشان شادمانه‌اند بدانچه خداى ميدهد ايشان را از فضل و نعمت خويش ، و شاد مىباشند بآنانكه زنده مانده باشند از اقربا و دوستان ايشان كه ايشان بر ايمان و طاعت مقيم باشند و خداى ايشان را از احوال ايشان خبر ميدهد و از طاعت و عبادت ايشان ؛ و ايشان بدان شاد باشند ، وجهى ديگر آن است كه خداى تعالى خبر دهد شهيدان را كه از خويشان و ياران شما فلان و فلان شهيد خواهند شد و ايشان نيز به اين كرامت و منزلت خواهند رسيدن كه شما رسيده‌ايد شاد شوند ، و همچنين شادان باشند به آنكه اين گروه ماندگان را اندوهى و خوفى نخواهد بودن . اين آيت دليل است بر آنكه شهدا باجسام و ارواح زنده‌اند و بر صفات كمالى كه لايق ايشان بود حاصل . بعضى مفسّران گفته‌اند كه : آيت در روز بدر آمد و شهيدان بدر ؛ و ايشان چهارده مرد بودند شش از مهاجر و هشت از انصار . و گفته‌اند كه : در حقّ شهداى احد آمد . عبد اللّه عبّاس روايت كرد از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه : در حقّ شهداى احد آمد كه خداى تعالى جان - هاى ايشان در شكمهاى مرغانى سبز نهاد كه از جويهاى بهشت آب ميخورند ، و از درختان بهشت ميوه ميخورند و در بهشت چنان كه خواهند ميگردند و مأوى و منزلهاى ايشان قنديلها است از زر در زير عرش ربّ العزّه آويخته ، آنگه گفت : چون آن كرامت و منزلت ديدند از خداى تعالى ، گفتند : كاشكى قوم ما دانستندى آنچه ما در آنيم از كرامت و نعمت ، حق تعالى گفت : من ايشان را معلوم كنم تا شاد شوند آنگه اين آيت فرستاد . عبد اللّه مسعود گفت : خداى تعالى ارواح شهيدان در اجواف مرغان سبز كرد چنان كه در خبر ذكر آن برفت آنگه اطلاع كرد بر ايشان و گفت : چه آرزوست شما را ؟ - گفتند : بار خدايا از بالاى اين چه آرزو و تمنّا باشد ؟ ! از آب و ميوهء بهشت ميخوريم ، و در زير عرش مسكن و مأوى داريم ، حق تعالى ديگر باره اطلاع كرد و گفت : هيچ آرزو هست شما را ؟ - گفتند : آرزوى ما آن است كه با دنيا شويم و در پيش رسول تو جهاد كنيم و شهيد شويم تا ما را بنزديك تو منزلت بيفزايد ، حق تعالى گويد كه : من حكم كرده‌ام كه آن را كه به اين جا رسانيدم با دنيا كه سراى محنت و تكليف است نبرم ، گفتند : بار خدايا چون حكم تو چنين است آرزوى ما آنست كه سلام ما