أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
110
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
سينهها دارند و آن را بر زبان نميرانند عمر بن مالك روايت مىكند از ابو الجوزا كه او روزى ذكر اصحاب اهواء و آراء ميكرد آنگه گفت : بخداى كه اگر سراى من پر از قرده و خنازير باشد دوستتر دارم كه يكى از ايشان در همسايگى من باشند كه ايشان داخلاند درين آيت كه خداى تعالى ميگويد : [ ها أَنْتُمْ أُولاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَ لا يُحِبُّونَكُمْ ، الآية ] . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 120 ] إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَ إِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِها وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا لا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً إِنَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ ( 120 ) ميگويد كه : صفتى ديگر منافقانرا آنست كه از غايت دشمنى شما را چناناند كه اگر نيكوئى و خيرى و راحتى و فتحى و ظفرى بشما رسد ايشان اندوهگن شوند و دلتنگ باشند و اگر غمى و اندوهى و بدى بشما رسد ايشان شاد شوند و اگر شما صبر كنيد و بر كيد ايشان بردبارى نمائيد شما را كيد ايشان هيچ زيان ندارد كه مكر و كيد كار ضعيفان باشد پس صبر كنيد و پرهيزگارى را كار بنديد كه خداى تعالى بدانچه ايشان ميكنند عالم است و علم او محيط جملهء معلومات است . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 121 ] وَ إِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقاعِدَ لِلْقِتالِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ( 121 ) وجه مناسبت اين آيت با اوّل آنست كه خداى تعالى گفت : اگر شما صبر كنيد و متّقى باشيد كيد ايشان شما را زيان ندارد و شما را نصرت كند ، چنان كه روز بدر كرد و اگر مخالفت كنيد فرمان رسول را چنان باشد كه روز احد ، چنان كه خطاب مىكند محمّد را و با ياد او ميدهد و ميگويد : اى محمّد ياد كن چون تو در بامداد آمدى از نزديك اهل خويش مجاهد و كلبى و قتاده گفتند : رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بيرون آمد از مدينه پياده تا باحد آمد و بدست خود صف لشكر راست ميكرد تا اگر يكى را از ايشان بديدى كه اندكى از صف خارج بودى اشارت ميكرد كه صف راست دار محمّد بن اسحاق و سدّى گفتند : چون مشركان باحد فرو آمدند روز چهارشنبه بود خبر برسول آمد كس فرستاد و صحابه را بخواند و با ايشان مشورت كرد عبد الله أبىّ سلول را بخواند و با او مشورت كرد و پيش ازين نكرده بود هرگز ، عبد الله أبىّ و بيشتر انصار گفتند كه : بيرون نبايد شدن هم در مدينه