أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

100

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سوراخ كند ديگران او را گويند : چرا سوراخ ميكنى ؟ - گويد كه : در نصيب خود تصرّف ميكنم شما را با من و نصيب من چكار ، اگر او را به اين گفتار رها كنند و دستش بدست نگيرند كشتى بيران كند و آب درآيد و او و ايشان غرق شوند ابو الدردا گفت : اگر امر معروف و نهى منكر نكنيد خداى تعالى ظالمى را بر سر شما گمارد كه بزرگتان را حرمت ندارد و بر كودكانتان رحمت نكند و نيكان و صالحان شما دعا كنند اجابت نيايد و نصرت خواهند نصرت نيايد و آمرزش خواهند خداى ايشان را نيامرزد آنگه حقّ جلّ و علا گفت : و مباشيد چون آنان كه پراكنده شدند و مختلف گشتند پس از آنكه حجّت بريشان متوجّه شد و آيات و دلائل بايشان آمد چون جهودان و ترسايان بعضى مفسرّان گفتند : مراد مبتدعان امّت‌اند و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : من سرّه أن يسكن بحبوحة الجنّة فليلزم الجماعة فانّ الشّيطان مع الفرد و هو من الإثنين أبعد ، هر كه او خواهد كه در ميان بهشت بنشيند و ساكن شود گو : با جماعت باش كه شيطان با مردم تنهاست و از دو دور تر باشد ، [ وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ] و ايشان آنانند كه ايشان را عذابى عظيم باشد در دنيا بتيغ امام وقت و در آخرت عذاب دوزخ ببقاى خداى . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 106 تا 109 ] يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ ( 106 ) وَ أَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَتِ اللَّهِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( 107 ) تِلْكَ آياتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَ مَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْماً لِلْعالَمِينَ ( 108 ) وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ ( 109 ) آنگه حقّ جلّ و علا بيان كرد كه اين عذاب بزرگ ايشان را در روزى باشد كه در آن روز سپيد شود رويها و سياه شود رويها . رويهاى مؤمنان و مخلصان سپيد باشد و رويهاى كافران و منافقان سياه باشد روى سپيد روى موحّدان و رويهاى سياه رويهاى اهل بدعت و طغيان باشد كلبى از ابو صالح از ابن عباس روايت كند كه : روز قيامت خداى تعالى بردارد و نصب كند هر معبودى كه بدون او پرستيده باشند هر كسى بجانب معبود خود تازد و ذلك قوله « نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى » چون آن خسارت و ندامت بينند اندوهگين شوند روى ايشان سياه شود مؤمنان و اهل كتاب بمانند براى ايشان معبودى رفع نكنند و حقّ تعالى ايشان را گويد كه : هر كه از شما