مقدمه محقق [ سر آغاز سخن ] بسم اللّه الرّحمن الرّحيم الحمد للّه و سلام على عباده الّذين اصطفى و بعد مقدّمه‌ايست در معرّفى تفسير حاضر و مؤلّف آن اين اثر نفيس باستانى در تفسير كتاب شريف آسمانى كه « جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن » نام دارد تأليف عالم بزرگ ابو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجانى است كه ناقد بصير ميرزا عبد اللّه افندى ( ره ) در رياض العلماء مؤلّف و مؤلّف را چنين معرّفى كرده است : « الشيخ ابو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجانىّ فاضل عالم متكلّم محدّث مفسّر معروف كان من مشاهير الاماميّة ، و من مؤلّفاته كتاب جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن و هو تفسير حسن الفوائد كبير لكنّه بالفارسيّة و قد أدرج فيه اخبار الأئمّة عليهم السّلام و روايات الاماميّة رأيت نسخة منه بأستراباد و أخرى بتبريز و أخرى برشت و أخرى بآمل و لم أعلم عصره و لا يبعد كونه بعينه تفسير گازر و مجلّداته كلّها موجودة فى الخزانة الرضويّة و كتبت احدى نسخها سنة 972 و فى بعض نسخه المؤلّف : ابو المحاسن الحسين بن علىّ الجرجانىّ » . آقا سيّد محسن عاملى - أعلى اللّه درجته - در اعيان الشيعه نيز بنقل همين عبارت اكتفا كرده است ( جزء 25 ، ص 265 ) . محصّل ترجمهء عبارت : شيخ ابو المحاسن حسين بن حسن جرجانى فاضل و عالم و متكلّم و محدّث و مفسّر معروفى است كه از مشاهير علماى اماميّه بشمار ميرود و از مؤلّفات او كتاب « جلاء الاذهان