أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

330

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

به اوست و بهشت و دوزخ براى اوست . ابو حنيفه گفت : چون بشنيدم گفتم : ذُرِّيَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 254 ] يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ وَ الْكافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ ( 254 ) خطاب مىكند جملهء مؤمنان را بنفقه كردن . حسن بصرى گفت : مراد زكات است براى آنكه خداى تعالى به دو امر كرده و امر وجوب را باشد و آن را بوعيد مقرون گردانيد و وعيد بر ترك واجبات باشد ديگران گفتند كه : عامّست صدقه و نفقه و زكات را شاملست ، ميگويد كه : اى آنكسانى كه ايمان آورده‌ايد نفقه كنيد از آنچه شما را روزى كرده‌ايم پاك و حلال پيش از آنكه روزى آيد كه در آن روز هيچ بيع و خريد و فروخت و هيچ دوستى و هيچ شفاعت نباشد و آيت باجماع مخصوصست براى آنكه خلاف نيست در ميان امّت كه شفاعت خواهد بود و ما را با اصحاب وعيد خلاف در آنست كه ايشان گفتند : در زيادت منافع باشد و ما گفتيم در اسقاط مضارّ است ، و قطعست كه كفّار را نرسد و ما گفتيم كه : بفسّاق اهل صلاة رسد ، لقوله : شفاعتى لاهل الكبائر من امّتى ، و ايشان گفتند كه : بتائبان رسد و روا بود كه مراد آن بود كه : لا شفاعة لاحد من الكفّار ، يا مراد آن بود كه : لا شفاعة الّا باذنه للفسّاق ، و كافرانند كه ايشان ظالمانند براى آنكه عبادت نه بجاى خود مىنهند . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 255 ] اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِما شاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ ( 255 ) ابى بن كعب گفت : رسول صلى اللّه عليه و آله مرا پرسيد كه كدام آيت در كتاب خداى عظيمتر است يا ابا المنذر ، من گفتم : اللّه و رسوله اعلم ، ديگر باره پرسيد تا سه بار ، من گفتم : خدا و رسولش عالمتراند آخر گفتم كه : آية الكرسى ، رسول دست بر سينهء من نهاد و گفت : هنيئا لك العلم يا ابا المنذر ، گوارنده باد ترا علم : آنگه گفت : بآنخداى كه جان من بامر