أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
235
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
گفت كه : نفقه از وجه حلال كنيد كه اگر از وجه حرام كنيد خود را هلاك كرده باشيد . براء بن عازب گفت : مراد ازين مردى است كه گناه مىكند و با خود فرونهد كه مرا توبه نيست از رحمت خداى نوميد گردد گناه مىكند و اصرار مىكند . حبيب ابن الحارث بنزديك پيغمبر ( ص ) آمد و گفت : يا رسول اللّه انّى رجل معراض للذّنوب ، من مردىام كه تعرّض گناه بسيار كنم مرا تدبير چيست ؟ - گفت : توبه كن ، گفت : يا رسول اللّه توبه ميكنم و با سر گناه مىروم ، گفت : پس از آن با سر توبه شو ، گفت : يا رسول اللّه پس گناه من بسيار شود ، گفت : اى حبيب عفو خداى از گناه تو بسيارتر است آنگه خداى تعالى گفت : نيكوئى كنيد يعنى بخداى گمان نيكو بريد كه خداى عزّ و جلّ كسانى را كه بخداى گمان نيكو برند دوست ميدارد و رسول خداى گفت كه : بخداى گمان نيكو بردن بخداى بهاى بهشت است فرداى قيامت خداى تعالى فرمايد تا بندهء را بدوزخ برند چون او را بسوى دوزخ برند سر بردارد و گويد : بار خدايا گمان من به تو نه اين بود ، حق تعالى گويد : بندهء من گمان تو به من چه بود ؟ - گويد : آنكه مرا بيامرزى و عفو كنى ، حق تعالى گويد : عفوت كردم او را ببهشت برند . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 196 ] وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَ لا تَحْلِقُوا رُؤُسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ بِهِ أَذىً مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ فَإِذا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَ سَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ ( 196 ) ميگويد كه : تمام گردانيد حجّ و عمره را بدانكه جملهء اركان و فرايض و مناسك بجاى آوريد خاصّ و خالص مر خداى را پس اگر رنجور شويد و نتوانيد كه مناسك حجّ و اركان بتمامى بجاى آوريد آنچه شما را آسان مىشود و دست ميدهد از هدى يا بهاى هدى بفرستيد . بر وجوب حجّ اجماع امّت است و در وجوب عمره خلافست بمذهب صادق و قول جديد شافعى واجب است و دليل بر صحّت اين مذهب قرائت عامّه