بيت باشد و شايد كه هشت مجلّد نيز سازند پس باقى آن مجلّدات از تفسير عربى او خواهد بود « 1 » ] وفّقنا اللّه لتحصيله و الاستفادة منه بمنّه و جوده . از بعضى ثقات مسموع شده كه قبر شريفش در اصفهان واقع است و اللّه تعالى اعلم » . مذاق و مشرب ابو الفتوح [ آيا ابو الفتوح صوفى مشرب بوده است ؟ ] ابو الفتوح ( ره ) در تفسير خود مطالب بسيارى از علماى صوفيّه و مشايخ متصوّفه نقل كرده است ازين روى صاحب رياض العلماء در بارهء او گفته « 2 » : « و له قدّس سرّه ميل الى التّصوّف و كلام الصّوفيّه على ما يظهر من تفسيره الفارسىّ و شرح الشهاب المذكورين » . پر واضح است كه مراد او از « ميل بتصوّف و كلام صوفيّه » همانا نقل سخنان مشايخ معروف صوفيّه است چنان كه صريحا از عبارت مذكور مستفاد مىشود و اين امر به هيچ وجه بتمايل اين بزرگوار بعقائد و افكار صوفيّه دلالت ندارد به چند دليل : 1 - آنكه شيخ بزرگوار عبد الجليل رازى در كتاب نقض گفته « 3 » : « مخبر و محدّث مانند غوّاصى است كه به دريا فرو رود هر چه به دستش بيفتد برآرد و آن دلالت مذهب او نباشد تا در كتب مخالف و مؤالف هر گونه خبر آورده‌اند از مناقب و مساوى و به اعتقاد محدّث تعلّق ندارد » . نظير اين سخن است آنچه نگارنده در مقدمهء كليد نقض گفته : « 4 » « با آنكه متون كتب و اسفار و بطون دفاتر آداب و دواوين اشعار باتّفاق ارباب دانش و اصحاب بينش مستودع نتائج افكار و ذخائر اعمار و نفائس افكار و مستجمع جوامع كلم و لوامع حكم و غرائب اخبار و نوادر آثار است از نقطهء نظر

--> ( 1 ) - - ما بين دو قلاب در نسخهء چاپى مجالس نيست ليكن در نسخ خطى هست و علامهء قزوينى و همچنين نگارندهء ترجمهء ابو الفتوح در مقدمهء جلد اول تفسير ابو الفتوح هر دو آن را نقل كرده‌اند و اين هر دو نفر جواب اين اشتباه قاضى را و همچنين جواب اشتباه در مدفن ابو الفتوح را كه وى در اصفهان دانسته بطور مستوفى داده‌اند فراجع إن شئت ( 2 ) - - عبارت در اثناى ترجمهء ابو الفتوح است و در اعيان الشيعه نيز در ترجمهء ابو الفتوح از رياض نقل كرده است ( جزء 27 ص 63 ؛ س 15 ) . ( 3 ) - - ضمن ذكر فائدهء فهرست ص 3 . 4 - ص 273 . ( 4 ) - - ضمن ذكر فائدهء فهرست ص 3 . 4 - ص 273 .