أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
185
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
و [ نقصان ميوهها ] ميوهء دلست كه فرزندان وى بودند و رسول صلى اللّه عليه و آله وى را خبر داد كه حسن را بزهر بكشند و حسين را در كربلا شهيد گردانند يكى از امير المؤمنين پرسيد كه : ما بالنا الثمرة أحبّ الينا من الشجرة ؟ - چگونه است كه ما ميوه را از درخت دوستتر ميداريم يعنى فرزندزاده را از فرزند ؟ - گفت : از براى آنكه فرزندان دشمنان مايند « إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ » و فرزندان ايشان دشمنان ايشانند پس ايشان دشمنان دشمنان مااند پس همه كس دشمن دشمن را دوست دارد . [ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ ] جعفر صادق عليه السّلام گفت كه : هم در حقّ وى آمد چون خبر برادرش جعفر آوردند از موته گفت : إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ ، صادق گفت : اين پيش ازو كسى نگفته بود . خداى تعالى گفت : من اين سنّت كردم تا از پس وى هر مصيبت - زدهء كه بوى اقتدا كند از من بر وى صلوات و رحمت باشد و آيت را دليل است بر آنكه بر اهل البيت رواست صلوات دادن . عجب اگر آيت عامّ باشد كمترين كسى كه بر مصيبت صبر كند مستحقّ صلوات باشد و اهل البيت پيغمبر مستحقّ صلوات نباشند و چون آيت خاصّ بود ، مستحقّان صلوات جز از ايشان كسى ديگر نبود و در زمان بنى اميّه و بنى عبّاس بر ايشان صلوات دادهاند و كس انكار نكرده ، حسن هانى در حقّ على موسى الرضا عليه السّلام اين گفته است : مطهّرون نقيّات جيوبهم * تجرى الصّلوة عليهم اينما ذكروا من لم يكن علويّا حين تنسبه * فما له فى قديم الدّهر مفتخر اگر در نصب عداوت بيشتر از اين نيستى انكار صلوات مكن . [ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ ] هم اوست بيانش : انّا هديناه السبيل ، و انّما انت منذر و لكلّ قوم هاد فالمنذر رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و الهادى علىّ بن ابى طالب عليه السّلام . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 158 ] إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما وَ مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللَّهَ شاكِرٌ عَلِيمٌ ( 158 ) عبد الله عباس گفت : سبب نزول آيت اين بود كه در جاهليّت دو بت بود يكى