أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
135
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
ايشان مبالات مكنيد تا كه بيارد خداى كار خود يا فرمان خود چون كشتن بنى قريظه و برده كردن زنان و كودكان ايشان و دور كردن بنى النضير از زمين ايشان و راندن ايشان بشام كه خداى تعالى بر همه چيزى قادر است و تواناست . گفتهاند كه آيت منسوخ است بآيت : قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ ، از محمّد باقر عليه السّلام روايت است كه او گفت : رسول خداى صلى اللّه عليه و آله را بقتال نفرمودند تا كه اين آيت آمد : أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ، جبرئيل آمد به اين آيت و تيغى از آسمان آورد و در گردن رسول افكند . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 110 ] وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ( 110 ) ملك تعالى چون صحابهء رسول را فرمود آنچه صلاح ايشان در آن ديد در باب صفح و عفو گفت : استعانت در دين به نماز كردن و زكات دادن طلب داريد نماز را بپاى داريد و اركان نماز و حدود و حقوق آن بجاى آريد و زكات بمستحقّان رسانيد كه هر چه آن را تقديم كنيد و آن را در پيش اندازيد از خير بنزديك خداى تعالى آن را باز يابيد و مراد بخير درين آيت مالست و بر عموم حمل كردن اوليتر است حق تعالى بندگان را بر عمل صالح تحريض مىكند و ميگويد : هر چه آن را از پيش بفرستادى آن بماند و هر چه آن را بماندى « 1 » آن نماند . در خبر است كه هر كه يك لقمه يا يك خرما به صدقه بدهد خداى تعالى آن را مىپروراند تا چندان شود كه كوهى عظيم ؛ بيانش : « يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ » چون بندهاى يا پرستارى از سراى فنا با سراى بقا رود مردمان گويند : ماذا خلّف ؛ چه واپس گذاشت ؟ - فرشتگان گويند : ماذا قدّم ؛ چه از پيش بفرستاد ؟ - چون فاطمهء زهرا عليها السّلام بجوار ايزدى رسيد امير المؤمنين على عليه السّلام در مرثيهء او اين دو بيت بگفت : لكلّ اجتماع من خليلين فرقة * و كلّ الذى دون الممات قليل و انّ افتقادى فاطما بعد احمد * دليل على ان لا يدوم خليل
--> ( 1 ) - يعنى بگذاشتى و ترك كردى .