أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
124
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
را خراب كرد و خلقى بسيار را از ما بكشت ازين سبب ما دشمن جبرئيل شدهايم ، آيت آمد كه اى محمّد بگوى كه : هر كه دشمن جبرئيل باشد بسبب آنكه او فرومىآورد بر دل تو بامر خداى قرآنى را براست دارنده آن را كه پيش ازوست يعنى توراة و راه نماينده و بشارت دهنده ؛ يا راهى و بشارتى « 1 » مؤمنان را يعنى هر كه بدين سبب دشمن جبرئيل بود و جبرئيل بىامر و فرمان خداى بنزديك هيچ كس نيايد پس آن كس كه دشمن جبرئيل بود بحقيقت دشمن خداى بود و هر كه او دشمن رسولان خداى بود و ايشان بىامر خداى هيچ نفرمايند او هم دشمن خداى بود . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 98 ] مَنْ كانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبْرِيلَ وَ مِيكالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكافِرِينَ ( 98 ) و هر كس كه دشمن خداى و رسولان و فرشتگان خداى ؛ و خاصّه دشمن جبرئيل و ميكائيل باشد بدرستى كه خداى دشمن او باشد ، و خداى دشمن جملهء كافرانست يعنى ايشان دعوى كردند كه دوست ميكائيلاند و دشمن جبرئيل ؛ خلاف گفتند كه هر كس كه او دوست ميكائيل بود دوست جبرئيل بود ، و هر كه دشمن جبرئيل بود دشمن ميكائيل بود ، و هر كه دشمن ايشان بود دشمن جملهء پيغمبران بود و فرشتگان خداى ، و هر كه دشمن اينها بود دشمن خداى بود و هر كه دشمن خداى بود خداى دشمن او بود و دشمن خداى كافر بود ، معادات ايشان با خداى معادات است با اولياى خداى ؛ از بهر آنكه عداوت ارادت مضرّت باشد بغيرى و اين در حقّ خداى متصوّر نيست و معادات خداى با ايشان ارادت عقاب ايشان بود . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 99 ] وَ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ آياتٍ بَيِّناتٍ وَ ما يَكْفُرُ بِها إِلاَّ الْفاسِقُونَ ( 99 ) سبب اين آيت آن بود كه جهودان بر مشركان برسول صلى اللّه عليه و آله احتجاج ميكردند و ميگفتند : چون او بيايد ما را بر شما ظفر دهد و ميگويد كه : ما بر حقّيم و شما بر باطليد ، چون بيامد و دعوت كرد كافر شدند ، معاذ جبل گفت : سبحان اللّه رسول ناآمده شما
--> ( 1 ) - اشاره به آنست كه « هدى و بشرى » را به دو معنى مذكور ميتوان گرفت .