أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

121

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

بدرستى و حقيقت كه موسى بشما آورد بيّناتى واضح و دلالاتى لايح پس از آنكه آنهمه مشاهده كرديد گوساله را بمعبود خود گرفتيد و در آنحال شما ظالم و بيدادگر بوديد . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 93 ] وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اسْمَعُوا قالُوا سَمِعْنا وَ عَصَيْنا وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ قُلْ بِئْسَما يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ( 93 ) و ياد كنيد چون پيمان شما بستديم و كوه طور بر بالاى شما بداشتيم و شما را گفتيم : آنچه شما را ميدهيم بستانيد بجدّ و جهدى و بشنويد و ياد گيريد و بدان كار كنيد . [ قالُوا ] گفتند كه بشنوديم و فرمان نبرديم و عاصى شديم ، گفته‌اند كه : ايشان بر اين زبان نراندند و ليكن چون عند سماع اوامر عصيان كردند حق تعالى چنين گفت ، و آميخته شد در دلهاى ايشان دوستى گوساله بسبب كفر ايشان باز نمود كه دوستى گوساله كه با دل ايشان مختلط شد از كفر ايشان بود تا كسى گمان نبرد كه از فعل اوست . [ قُلْ بِئْسَما ] حق جلّ و علا پيغمبر را ميگويد كه : اى محمّد بگو كه : شما دعوى كرديد كه ما مؤمنيم بد است آنچه ميفرمايد شما را ايمان شما بدان يعنى دوستى گوساله ، اگر شما چنان كه دعوى كرده‌ايد مؤمنيد ؛ چون ايمان بدوستى گوساله نفرمايد پس شما درين دعوى كاذبيد . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 94 ] قُلْ إِنْ كانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 94 ) باز اين جهودان دعوى كردند گفتند : بهشت خود ما راست « نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ » ما پسران خدائيم و دوستان خدائيم ، و گفتند : « لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى » در بهشت نرود الّا جهود يا ترسا حق تعالى ردّ كرد بر ايشان و گفت : بگو اى محمّد جهودان را كه : اگر سراى آخرت يعنى بهشت شما را خواهد بود خاصّ