أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

118

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

اين جماعت آن كسانىاند كه دنيا را بعوض آخرت قبول كردند دنيا بخريدند و آخرت دربهاى آن نهادند ؛ تا لا جرم چون دين بدادند حيات باقى بحيات فانى بدل كردند عذاب را از ايشان سبك نگردانند و تخفيف نكنند و نه ايشان را يارى كنند به شفاعت تا ايشان را از عذاب خلاص دهند آيت خاصّ است در حقّ جهودان ؛ بازنمود كه مايهء عذاب ايشان دوستى دنياست كه : « حبّ الدنيا رأس كلّ خطيئة » سرمايهء گناهان دوستى دنياست و پيغمبر صلى اللّه عليه و آله گفت : بدبخت‌ترين بدبختان آن كس است كه دين به دنيا بفروشد و بدبخت‌تر ازين آن كس است كه دين خود بدنياى غيرى بفروشد . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 87 ] وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ قَفَّيْنا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَ آتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَ فَكُلَّما جاءَكُمْ رَسُولٌ بِما لا تَهْوى أَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ ( 87 ) ما موسى را كتاب داديم يعنى توراة و از پس او پيغمبران را بر پى او داشتيم و از پس او فرستاديم و عيسى مريم را بيّنات و معجزات و حجّتهاى روشن داديم از احياء موتى و ابراء اكمه و ابرص و او را قوّت داديم و قوى گردانيديم بجبرئيل عليه السّلام ؛ گفته‌اند كه : روح القدس روح عيسى است يعنى روح پاكيزه از آنكه مدّنس نبود باصلاب مردان و ارحام زنان ، و گفته‌اند : نام بزرگ خداست كه ببركت آن احياء موتى ميكرد ، و گفته‌اند كه : انجيل است همچنانكه قرآن را روح خواند « وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً » و « يُلْقِي الرُّوحَ » . [ أَ فَكُلَّما ] هرگه كه پيغمبرى بشما آرد چيزى كه دل شما آن را نخواهد و نفس شما آن را كاره باشد گروهى را تكذيب كنيد ؛ چنان كه عيسى عليه السّلام را و مرا تكذيب كرديد ، و گروهى را بكشتيد چنان كه زكريا و يحيى عليه السّلام را بكشتيد ، سبب اين آيت آن بود كه چون پيغمبر صلى اللّه عليه و آله معجزات عيسى برايشان خواند گفتند : نه همانا كه عيسى اين كرده باشد و اگر كرد تو چرا همچنان نكنى حقّ جلّ و علا اين آيت فرستاد . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 88 ] وَ قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلاً ما يُؤْمِنُونَ ( 88 )