برهان الدين محقق ترمدى

90

معارف ( مجموعه مواعظ و كلمات سيد برهان الدين محقق ترمدى ) ( فارسى )

تا توانى پند دادن كى اگر مطّلع شدى بر ناقابلى ايشان از نصيحت بازماندى و حكمتى هست درين نصيحت كه بعضى را شاد كنيم و بعضى را غمگين كنيم كه آن غم هم سودشان دارد تا رحمت همه عالم باشى اگرچه مطّلع نگردانيديم بر سيمايى ايشان ترا الّا . لتعرفنّهم فى لحن القول بدان بر لحن قول و سخن گفتن چنانك لحن مردان از لحن مخنّثان آسان توان فرق كردن و اللّه يعلم اسرارهم يعنى آنچ خدا نوشت در ازل شقاوت ، سعادت ، آن را خداى مىداند كه هر يك را چه نوشته‌ست در سابق ازل بعضى مشايخ 222 گويند كه : « درين آيت اشارت است كه شيخ بداند حال مريد را در سؤال و جواب مريد و در سخن گفتن مريد » و بعضى گويند : 223 « يعنى بدانى كه قرائت هركسى به رياست يا باخلاص بلحن قرائتش و بدانى در لحن وعظ واعظ كه غرضش نصيحتست تا خلق از بند و دام شيطان برهند يا غرضش آنست كه به دام خود خلق را بند كند . قوله تعالى وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ يعنى از بهر آن لازم كردم 224 بر متعبّدان اخلاص بندگى را تا به قدر اخلاص بزرگ دارم بندگى كردن ايشان را و عزيز دارم عبادت ايشان را يعنى اعتبار بسيارى عبادت را نيست اخلاص عبادت راست چنانك فرمود : « ما فضّل 225 ابو بكر بكثرة صيام و لا بكثرة صلاة و لكن [ 1 ] بشيء وقر فى صدره » گفت : « ابو بكر را تفضيل نكردم بر ديگر ياران براى بسيارى روزه‌اش و نه

--> ( 1 ) - اصل : و ليكن