أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ

554

دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )

( 1259 ) 85 / 7 « ابىّ » . در دستنوشت : « ابّى » . نگر : خلاصهء سيرت رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - ، با مقدّمه و به تصحيح أصغر مهدوى و مهدى قمىنژاد ، ص 128 . ( 1260 ) 85 / 8 « التّبطئة » . در دستنوشت : « التّبطية » . ( آيا ناهمسانى ، تنها رسم الخطّى است ؟ ) . ( 1261 ) 85 / 9 « [ متعدّى ] » . به سنجش معنا ، برفزوديم . در كتاب المصادر ( ص 633 ) آمده : « التبطية : درنگى شدن . و يعدّى بالباء ، و أجاز بعضهم ان يكون التّبطية متعدّية » . نغزك : در خور توجّه است كه اين فائدهء واپسين در شمارى از كتب قديم و جديد تازى يافته نشد . از آن روى ياد كردم تا برخى تراث علمى قدماي پارسى زبان را خوار ننگرند و سر فخر از ناديده ورى بر آسمان نسايند ! فتأمّل ! ( 1262 ) 85 / 9 « بطّوء » . چنين است در دستنوشت . ( 1263 ) 85 / 15 « تلهّف » . « التلهّف : اندوه بردن » ( كتاب المصادر ، ص 808 ) . ( 1264 ) 85 / 17 « لم يكن » . « يكن » در دستنوشت جا افتاده بود ؛ برافزوديم و سبب ناهمسانى اين ضبط با مصحف متداول نيز پيشتر آمد . ( پنهان نماند كه - ظ . به قلم سرخ - چيزى در حاشيهء ورقهء دستنوشت افزوده‌اند و در عكس ما بكمال پديدار نيست . ) . ( 1265 ) 85 / 20 « مودّة و محبّت » . در دستنوشت روى « م » « مودّة » ، « پيش » ( : ضمّه ) نهاده شده ! ( 1266 ) 85 / 20 و 21 « پيروزى يافتنانى » . ريخت صرفى ويژه‌اى است . ضمنا نگر : دستور تاريخي زبان فارسى ، دكتر پرويز ناتل خانلرى ، به كوشش دكتر عفّت مستشارنيا ، ص 114 ، و نيز : 117 . ( 1267 ) 86 / 11 « ايشانرا كى معاون امير المؤمنين بوذند » . خوانندهء باريك بين طبعا خود دقّت خواهد كرد كه مراد از « ايشان » أنصار امير مؤمنان - عليه آلاف التّحيّة و الثّناء - است . مبادا در پيوند عبارات پيشين و اين عبارت اشتباه معنايى رخ دهد ! خوراى نگرش اين كه نظير اين طرز سخن پردازى مصنّف - قدّس سرّه - هنوز در گفتارهاى روزانهء ما يافت مىشود .