خوانندهء ارجمند را مىرسد كه همچنين بنگرد به مقالهء فاضلانهء استاد علّامه دكتر سيّد جعفر شهيدي - متّعنا اللّه به طول بقاء وجوده الشّريف - در بارهء فرزدق و آن قصيدهء بلند آوازه و تاريخي كه در ستايش حضرت امام سجّاد ، على بن الحسين - عليهما السّلام - ، سروده شده . و امّا قول فرزدق : در ديوان الفرزدق ( قدم له و شرحه مجيد طراد ، ج 2 ، ص 207 ، قصيدهء 455 ، ب 8 ) بيامده : « أنّا الضّامن الرّاعى عليهم ، و إنّما * يدافع عن أحسابهم أنا أو مثلي » . اين بيت فرزدق جزو شواهد « مغنى اللّبيب » آمده : « كقول الفرزدق : . . . . . . . . . . . . و إنما * يدافع عن أحسابهم أنا أو مثلي » ( ص 407 ) ؛ در حاشيهء طبع مورد مراجعهء ما آمده : « صدره « أنا الذائد الحامى الذمار و إنما » و هو في ديوان الفرزدق 712 . » ( همان ص ) . ( 1200 ) 77 / 11 و 12 « جهت اطالت را » . اين نمونه‌اى از يك ريخت زبانى كهن است : « جهت . . . را » . بسنجيد با اين عبارت « اسرار التّوحيد » : « . . . حاجتمند آفرينش بود ؟ گفت : نه ، امّا از جهت سه چيز را آفريد . . . » ( به نقل از : رفتار شناسى زبان ، ص 175 ) ؛ نيز با اين بيت منسوب به امير معزّى : « از بهر ترا توبة و سوگند شكستيم / بر كف قدح باده نهاديم دگر هيچ » ( به نقل از : همان مأخذ ، همان رويهء ) . ناگفته نماند برخى اهل فضل اين « را » را « رأى تأكيد » گفته‌اند . ( نگر : همان مأخذ ، رويهء 172 ) . ( 1201 ) 77 / 12 « شيخ ابو على در كتاب الحجّة » . مراد ابو على فارسى است . ابو على : حسن بن احمد فارسى ( و . 307 - ف . 377 ه . ق . ) از عالمان ادب تازى و شاگرد سيرافى است . وى و شاگردش ابن جنى أبواب جديدى در نحو و تصريف عربى ابتكار كرده‌اند . ابو على در فارس ولادت يافت و همانجا به اندوختن دانشهاى ادبى كوشيد و پس از آن مدّتى در حلب نزد سيف الدّوله بسر برد و در آنجا با متنبّى مناظراتى داشت ؛ سپس به فارس بازگشت و مصاحبت عضد الدّوله يافت . كتاب الإيضاح و التكملة في النحو را براى او تدوين كرد . ( بتلخيص و تحرير از : فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، اعلام ) . ( در بارهء ابو على فارسى ، همچنين ، نگر : دائرة المعارف بزرگ إسلامي ، ج 6 ، صص 46 - 53 ) . مراد از « كتاب الحجّة » نيز « الحجّة في علل القراءات السبع » از مؤلّفات هموست . اين كتاب علاوه بر ارزشى كه در علم قرائات دارد ، حاوى فوايد لغوى و صرفى و نحوى است . الحجّة نيز به عضد الدّولة پيشكش شده است . اين كتاب به كوشش على نجدى ناصف و عبد الحليم نجار و عبد الفتاح شلبى در قاهره ( 1968 - 1983 م ) به چاپ رسيده است . ( نگر : دائرة المعارف بزرگ إسلامي ، ج 6 ، ص 51 ) .