همچنين نگر : من حياة الخليفة عمر بن الخطّاب ، عبد الرّحمن أحمد البكري ، صص 192 - 194 ؛ و : بيان الأديان ، چ دبير سياقى ، ص 40 . ( 962 ) 53 / 5 « خنك ترا » . « خنك . . . را » : خوشا به حال . . . ، خوشا . . . « گفت : بخ بخ يا وحشى ، خنك ترا باد ! اگر تو اندر كافرى بهترين مسلمانان . . . را كشتى باز بمسلمانى بدترين كافران را كشتى » . ( ترجمهء طبرى بلعمى ) . « گر تو به دست عقل اسيرى خنك ترا » ( ناصر خسرو ) . « در قلم داشتن فلاح نماند * خنك آن را كه چنگ و دف دارد » ( معين الملك ) « محسنان مردند و إحسانها بماند * اى خنك آن را كه اين مركب براند » ( مولوى ) نغزك : در متن ما « خنك ترا » در ترجمهء « بخ بخ » آمده است . ( شواهد چهارگانه از : لغتنامهء دهخدا ؛ با تصّرف رسم الخطّى ) ( 963 ) 53 / 6 « بامداذى باز كردى » . مصنّف - قدّس سرّه - اين عبارت را در ترجمهء « أصبحت » آورده است . در كتاب المصادر مىخوانيم : « الإصباح و المصبح : در وقت بامداد شدن ، و گشتن . » ( ص 448 ) . در ترجمهء « أصبح » پيشينيان ما آورده‌اند : « بامداد كرد » ، « بامداد برخاست » ، « در بامداد آمد » و . . . ، و نيز : « شد » ، « گرديد » و . . . ( نگر : فرهنگنامهء قرآنى ، ج 1 ، ص 161 ) . ( 964 ) 53 / 8 « منّا امير و منكم امير » . در بارهء ماجراى گجستهء سقيفة ، نگر : من حياة الخليفة عمر بن الخطّاب ، البكري ، صص 84 - 88 ؛ و : راحة الأرواح ، سبزوارى ، صص 53 - 55 . به طور خاص ، « منّا امير و منكم امير » را بسنجيد با : راحة الأرواح ، سبزوارى ، ص 53 . ( 965 ) 53 / 9 « اقتلوا سعدا ! قاتل اللّه سعدا » . در مناظرات ابن أبى جمهور با هروى - مندرج در كتاب مناظرات في الإمامة - آمده است : « . . . و منها : قول عمر لسعد بن عبادة الخزرجي سيّد الأنصار و أميرهم لمّا امتنع من البيعة و هم في السّقيفة لأنّه كان حاضرا معهم و لم يبايع ، قال : أوطئوا سعدا و اقتلوا سعدا ، قتل اللّه سعدا ، . . . » ( مناظرات في الإمامة ، ص 355 ) محقّق محترم اين متن ( مناظرات ) در حاشيهء اين سخن عمر نوشته‌اند : « شرح نهج البلاغة : ج 1 ص 174 ، و في تاريخ الطّبرى : ج 3 ص 222 و 223 ، [ و ] الكامل في التّأريخ : ج 2 ص 328 نحوه . » . در تاريخنامهء طبرى ( گردانيدهء منسوب به بلعمى ) اين جمله را از عمر در بارهء سعد مىبينيم :