و اين مثل است در إمساك از 2384 عطا ، زيرا كى كسى كى دست از عطا باز دارذ هم چنانست كى كسى كى دست با گردن بسته است . پس گفت : « وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ » و يكبارگى دست گشاذه و گستريذه 2385 مدار ؛ و « بسط يد » عبارتى است از عطا زيرا كى معطى دست مىگشايذ و مىكشذ سوء آنكس كى چيزى بوى مىدهذ ؛ و بسط ضدّ قبض است . « فتقعد ( 735 ) ملوما » بنشينى و مردم ترا ملامت . . . 2386 ؛ و گفته‌اند : مستحقّ ملامت شوى ؛ و گفته‌اند : خذاى - تعالى - ترا ملامت كنذ . « محسورا » زجّاج گويذ : يعنى مبالغه كردهء در آنچ بر نفس خوذ نهاذهء و حال تو بمنزلت كسى است كى « محسور » بوذ و آن از « حسر » بود و « حسير » كسى بوذ كى در سختى بغايت رسيذه بوذ . قتادة گويذ : پشيمان باشى در تفريط كردن ؛ و گفته‌اند : مراد عاجز است ؛ و گفته‌اند : « محسور » كسى بوذ كى مالش بكلّى بروذ ؛ و سبب نزول آيت دلالت مىكنذ كى « محسور » مكشوف است ؛ و آن از « حسرت عن الذّراع » بوذ ، اى كشفت ؛ و آن اصل كلمه است . « إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ » پروردگار تو - اى محمّد ! - رزق هر كس كى مىخواهذ فراخ مىگردانذ . آن را جارى مجراء ثوب مبسوط گردانيذ كى از غايت فراخي بهر جهتى رسيذه است . « وَ يَقْدِرُ » و تنگ مىگردانذ بر انك مىخواهذ « إِنَّهُ كانَ بِعِبادِهِ خَبِيراً بَصِيراً » مصالح بندگان مىدانذ ؛ چنانك در آيتي ديگر فرموذ : « وَ لَوْ 2387 بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ » يعنى اگر خذاى - تعالى - روزى بندگان فراخ گردانيذى نافرمانى خذاى - تعالى - كردندى در زمين . قوله - تعالى - : [ سوره الإسراء ( 17 ) : آيه 36 ] وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلاً ( 36 ) ( 736 ) . ابو عبيده گويذ : يعنى متابعت مكن چيزى را كى ندانى . قطرب گويذ : قفوت الرّجل بقبيح إذا راميته به ، مراد انداختن بوذ . محمد حنفيّه گويذ : مراد شهادة زور است ، و اصل آن از « قفا » است ؛ و گفته‌اند : بهتانست يا چيزى كى ببهتان مانذ ؛ و گفته‌اند : نهى است از قذف . فرّا گويذ : مقلوبست از « قيافت » و آن متابعت امر بوذ . « إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا » بدرستى كى گوش و چشم و دل را از احوال ايشان سؤال كنند ؛ و اين اعضا جارى مجرى عقلا داشت ، يعنى ايشانرا از