نموذند واقع شذ ؛ و معنى « مثلات » عقوباتست و واحد آن « مثلة » بوذ - چون صدقة و صدقات - بفتح ميم و ضمّ ثا ؛ و بنى تميم ميم و ثا هر دو بضم كنند و واحد آن بلغت ايشان « مثلة » بود بضمّ ميم و جزم ثا - چون غرفة و غرفات - ؛ و الفعل منه : مثلت به أمثل مثلا بفتح الميم و ( 663 ) سكون الثاء . « وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلى ظُلْمِهِمْ » يريد تأخير العذاب الى يوم الدين لا غفران الذّنوب ، يعنى پروردگار تو - اى محمّد ! - تأخير عذاب مىكنذ از مردم تا روز قيامت ، و مراد نه آمرزش گناه ايشانست ؛ و گفته‌اند : اين معنى همچنانست كى « يَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ 2269 يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ » . قوله : « على ظلمهم » حال من « الناس » ما لم يكن شركا ، چون شركى نياورده باشند مغفرة بيابند « وَ إِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ الْعِقابِ » على المشركين و المنافقين ، و پروردگار تو - اى محمّد ! - سخت عقوبت است بر مشركان و منافقان . قوله - تعالى - : [ سوره الرعد ( 13 ) : آيه 7 ] وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ ( 7 ) گفتند : آنانك كافر گشتند « لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ » هلّا انزل ، نه فرو آمذى بر وى - يعنى بر محمّد - علامتي و حجّتى بنبوّت او از خذاى او . درين معرض خذاى - تعالى - گفت : « إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ » مخوّف ، اى محمّد ! تو بيم كنندهء ؛ بر تو جز رسالت نيست . « وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » و هر قومي را راه نمايى هست كى ايشانرا بطاعت خذاى - تعالى - خوانذ و امامى بوذ كى ايشانرا از باطل به حق 2270 دعوة كنذ . سعيد ( 664 ) جبير گويذ : مراد از « هاد » خذاى - تعالى - است و اين روايت از وى عوفى مىكنذ . عكرمه و ابو الضّحى گويند : هادى محمّد است . مصنف كتاب گويذ : قول عكرمه و ابو الضحى باطل است زيرا گفت 2271 كى لفظ قرآن بر آن هيچ دلالت ندارذ . قرآن گفت : « إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ » . إنذار بمحمّد - عليه السّلم - حوالت فرموذ ؛ بعد از آن گفت : « وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » ؛ و « هاد » مغاير « منذر » است . ابن فنجويه 2272 روايت كنذ از ابو بكر قطيعى و او روايت كنذ از عبد اللّه بن احمد بن حنبل و او روايت كنذ از ابى شيبه و او روايت كنذ از مطلب زياد و او روايت كنذ از سدّى و او روايت كنذ از عبد خير و او روايت كنذ از امير المؤمنين - عليه السّلم - كى او گفت 2273 در « إِنَّما أَنْتَ