أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ

303

دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )

نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضاها » مراد آن بوذ كى باشذ كى در كوچهاى مصر يوسف را بيابند ، و حاجتي كى در نفس يعقوب پنهان بوذ ، اين معنى بوذ . خذاى - تعالى - آن حاجت روا كرد . « وَ إِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِما عَلَّمْناهُ » اى كان يعقوب ذا يقين 2203 و معرفة باللّه ، يعقوب - عليه السّلم - به خداى - تعالى - يقين داشت و به آن عارف بوذ كى خذاى - تعالى - حاجت او روا گردانذ و يوسف را بوى باز رسانذ ؛ و گفته‌اند : عمل بجهل نمىكرد بل كى بعلم مىكرد ؛ و گفته‌اند : كان عاملا بعلمه ، بعلم عمل مىكرد . « وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ » و بيشترين مردم نمىدانند آنچ يعقوب مىدانذ يعنى بوى باز رسانيذن يوسف - عليهما السّلم - ؛ و گفته‌اند : نمىدانند كى يعقوب به اين صفت است . « وَ لَمَّا دَخَلُوا عَلى يُوسُفَ آوى إِلَيْهِ أَخاهُ » چون برادران در خدمت يوسف رفتند بنيامين را در موضعى فرو آورد كى محل او بوذ ، و خلا به دونهم ، و او را خالي از برادران بداشت ؛ و گفته‌اند : او را در بر گرفت ( 605 ) و نزد خودش فرو آورد ؛ و گفته‌اند : اعتنقه و بكى ، با وى معانقه كرد و بگريست ؛ و الإيواء تصيير الشّيء الى المأوى الّذى يأوى اليه ، چيزى بجايى رسانيذن كى خوذ در آن باشند آن را « ايوا » گويند . « قالَ إِنِّي 2204 أَنَا أَخُوكَ » اعترف له بنسبه ، بنسب خوذ اقرار كرد و اعتراف نموذ ، و قال له : لا تخبرهم بما أخبرتك ، و ايشانرا از آنچ ترا خبر داذم خبر مده ، وهب انّى انا أخوك مكان أخيك الّذى زعموا انّه اكله الذّئب ، و چنان نماء كى من عوض آن براذر توام كى گمان ايشان آن بوذ كى گرگ او را بخورد « فَلا تَبْتَئِسْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ » دل تنگ مشو بآنچ ايشان كردند ، في حقنا ، در حقّ ما ؛ و الابتئاس افتعال من البؤس و هو سوء العيش . « فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهازِهِمْ جَعَلَ السِّقايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ » چون اسباب ايشان مهيّا كرد ، و اوفى الكيل و حمل لهم بعيرا بعيرا ، وكيل ايشان تمام بداذ و هر يك را يك خروار شترى ترتيب كرد ، و حمل باسم بنيامين بعيرا ، و يك خروار بنام بنيامين معيّن فرموذ ، امر بسقاية الملك فجعلت في رحل أخيه بنيامين ، بفرموذ تا سقراقى 2205 كى ازان آب خوردندى از آن ملك و آن مرصّع بوذ در بار بنيامين ( 606 ) پنهان كردند چنانك او ندانست ؛ و گفته‌اند : با بنيامين تقرير كرد ، على ما نسب اليه من السّرقة و كانت مشربة يشرب منها الملك ، بر آنك نسبت دزدى از پى مصلحتي بوى خواهند كرد و آن كوزهء بوذ كى ملك از آن آب مىخورد ؛ و گفته‌اند : كاسهء بوذ از نقره ؛ و گفته‌اند : از زر بجواهر مرصّع كرده ، از جهت