خذاى - تعالى - بر همه مردم از آن جهت است كى ايشانرا از كفر رعايت و حمايت فرموذ و توفيق داذ ايشانرا بر متابعت انبيا و مسلمانى 2151 « وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ » امّا مردم شكر او بر نعمت نمىگزارند . پس ايشانرا بإسلام دعوة كرد ، فقال « يا صاحِبَيِ السِّجْنِ » اى ساكنان و ياران زندان ! « أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ » اى شتّى مختلفة الذّوات و الحقايق و الافعال ، يعنى بتان كى در ذات و حقيقت و فعل مختلفند بهتراند ؟ ؛ و گفته‌اند : مراد از « متفرّقون » أصنام و أوثان و جنّ و ملايكه‌اند « خير » و أعظم و اولى بالاتّباع ، يعنى اين خدايان متفرّق بهتر و عظيم‌تر و اولىتر است بمتابعت ؟ « أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ » يا خذاى كى در خذايى متفرّد بوذ و بر همه چيزها غالب باشذ و كس بر وى غالب نبوذ ؟ « ما تَعْبُدُونَ أنتما و من على ( 573 ) دينكما » نمىپرستيذ شما و آنك بر دين شما است « مِنْ دُونِهِ » جز از وى « إِلَّا أَسْماءً سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ » الا نامهاء كى هيچ معاني تحت آن نيست ؛ و گفته‌اند : گويى كه ايشان اعتقاد بوجودى غير موجود داشتند ؛ پس اسمى بىمسمّى پرستيذند ؛ ايشانرا به خدايى شما و پذران شما نام نهاذى « ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ » اى لم يأمر بعبادتها ، خذاى - تعالى - بعبادة ايشان امر نفرموذ « إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ » قوّة و قدرة و الامر و نهى خذايرا است « أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ » امر كرد كى جز وى كس را عبادة نكنند « ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ » دين مستقيم اين است « وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ » و لكن بيشتر مردم آن اندكى او را نمىشناسند و نمىپرستند . « يا صاحِبَيِ السِّجْنِ » اى ساكنان و ياران زندان ! و در خواب ايشان سه وجه گفته‌اند : اوّل آنست كى تجربهء علم او مىكردند ؛ دوم آنست كى خواب ايشان حقيقت بوذ ؛ سيوم آنست كى خواب شراب دار حقيقت بود و خواب خوان سالار تحالم بوذ يعنى ساخته ؛ پس تعبير خواب گفت « يا صاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُما » يعنى شراب دار « فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْراً » خداوندگار و سيّد ( 574 ) خوذ را خمر دهذ « وَ أَمَّا الْآخَرُ » و اما خوان سالار را . . . . . 2152 « فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَأْسِهِ » فقالا لم نر شيئا ، گفتند : ما هيچ خواب نديذيم ؛ و گفته‌اند : خوان سالار اين سخن گفت . يوسف او را جواب داذ و گفت : « قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيانِ » اى [ قضى ] اللّه 2153 ، لكلّ واحد منكما ما عبّرت 2154 رؤياه به صدق فيها ام كذب ، يعنى در علم خذاى - تعالى - بوذ كى سبب مرگ تو