برانگيزان و حريص گردان بر قتال كردن با كافران « إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ » ( 456 ) اگر از شما بيست مرد صابر كوشنده باشند « يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ » بر دويست كافر غلبه يابيذ و ايشانرا قهر كنيذ « وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا » و اگر از شما صذ مرد صابر ثابت قدم باشند دران وقت كى دشمن را مشاهده كنند و كارزار ظاهر شوذ بر هزار كافر غلبه كنند « بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ » زيرا كى ايشان قومىاند كى قتال مىكنند بىاحتساب و طلب ثواب و در وقت قتال ثبات ندارند ، خشية ان يقتلوا ، از ترس آنك ايشانرا بكشند ؛ و صورة آيت خبر است امّا معنى آن امر است ؛ و اين قضيّه روز بدر بوذ و بر مؤمنان فرض بوذ كى يك مرد از مؤمنان با ده كافر كارزار كنذ ؛ اين معنى بر مؤمنان دشوار شذ 2001 ، فخفّف اللّه عنهم ، خذاى ايشانرا تخفيف فرموذ و آيت فرستاذ : « الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً » اى في الواحد عن قتال العشرة و المائة عن قتال الالف ، يعنى خذاى - تعالى - دانست كى مقاومت يكى از شما با ده از ايشان و صذ با هزار بغايت دشوار است . ابو جعفر « ضعفا » - بفتح ضاد - خوانده است و بعضى « ضعفا » بالمدّ خوانده‌اند ، على جمع ضعيف ، مثل شركا ( 457 ) . « فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ » من الكفار « وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ » و اگر از شما هزار باشند بر دو هزار كافر غالب شويذ بفرمان خذاى - تعالى - يعنى بنصرة خذا « وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ » و خذاى - تعالى - نصرة دهنده است ثابت قدمانرا در كارزار . فردّ من عشرة الى اثنين ، از ده به دو باز آورد ، فإذا كانوا على الشّطر من عدوّهم لم ينبغي لهم ان يفرّوا ، يعنى چون يك نيمه از ايشان باشند نشايذ كى از ايشان بگريزند 2002 و اگر كمتر از يك نيم باشنذ قتال بر ايشان واجب نبوذ و جايز بوذ كى از ايشان تجاوز كنند . قوله - تعالى - : [ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 73 ] وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ إِلاَّ تَفْعَلُوهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ وَ فَسادٌ كَبِيرٌ ( 73 ) و اگر أسيران خواهند كى با تو خيانت كنند پيش از آن با خذاى - تعالى - خيانت كردند در بدر بر ايشان غلبه كن ؛ و خذاى - تعالى - بخيانت ايشان داناست ؛ ايشانرا مهلت داذه است تا روز بدر از ايشان انتقام كنذ ؛ و اين محض حكمت است .