بامداد بوذ ايشان كى نهى منكر كرده بوذند ، مجالس ايشان خالي يافتند . هيچكس از ايشان حركت نمىكرد و از خانه بيرون نمىآمذ . به ديوار بر رفتند و در ايشان نگرستند ، فإذا هم قردة ، ايشانرا ديذند كى بوزنه بوذند ، ففتحوا الباب و دخلوا عليهم ، در بگشوذند و در رفتند ، همه بوزنه بوذند ، فعرفت القرود انسباءها الانس و لا يعرف الانس انسباءهم من القرود ، بوزنگان آدميان را ( 396 ) كى خويشان ايشان بوذند مىشناختند و آدميان ايشانرا نمىشناختند زيرا كى بوزنه بوذند ، فجعلت القردة تأتى نسيبها من الإنس و تأخذ بثوب أخيه ، بوزنگان در خويشان خوذ مىآويختند و جامهاء ايشان مىگرفتند و مىگريستند . آدميان ايشانرا مىگفتند : الم ننهكم ؟ ، نه شما را نهى مىكرديم ؟ ، فيقول برأسها : نعم ، بسر مىگفتند : بلى . قتادة گويذ : جوانان بوزنه گشتند و پيران خوك ، فما نجا الّا الّذين نهوا ، باقى همه هلاك شذند . « وَ إِذْ قالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ » الآية . درين فرقت كى گفتند : « لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ » خلاف كرده‌اند كى فرقت ناجيه بوذند يا هالكه . بعضى گفته‌اند : فرقت ناجيه بوذند لأنّها كانت من النّاهية ، زيرا كى از ناهيان بوذند ؛ و بعضى گفته‌اند : از فرقت هالكه بوذند ، لانّهم كانوا من الخاطية ، زيرا كى از گناه‌كاران بوذند ، و اين آن بوذ كى ايشانرا نهى كردند ، و گفته‌اند : ايشانرا گفتند : انتهوا عن هذا العمل السىّء قبل ان ينزل بكم العذاب ، ايشانرا گفتند : ازين عمل بذ اعراض كنيذ پيش از آن كى عذاب خذاى - تعالى - بشما منزل شوذ كى ما مىدانيم كى خذا عذاب خوذ بچشانذ شما را اگر ازين عمل بذ بازنگرديذ . ( 397 ) ايشانرا گفتند : « لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ » إذ علمتم انّ اللّه معذّبهم عذابا شديدا ؟ ، چرا نصيحت مىكنيذ قومي را كى ميدانيذ كى خذاى - تعالى - ايشانرا عذاب سخت خواهذ كرد ؟ « قالُوا مَعْذِرَةً إِلى رَبِّكُمْ » اى هذه معذرة ؛ گفتند : اين عذرخواستى است به خذاى شما . حفص « معذرة » بنصب خوانده است اى تفعل ذلك معذرة الى ربّكم « وَ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ » صيد الحيتان ، و باشذ كى از صيد ماهي بترسند ، و صواب آنست كى ناهيان فرقت ناجيه بوذند و اين سخن مؤمنان بوذ ؛ بعضى مر بعضى را مىگفتند ؛ لانّه لو كان الخطاب للمعتدين لقالوا : و لعلّكم تتّقون 1896 . ابن عبّاس گويذ : كاشكى بدانستمى كى خذاى - تعالى - با ايشان كى گفتند : « لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ » ، چى كرد ؟ عكرمه گفت : من گفتم : خذاى - تعالى - مرا فداى تو كناذ ! الا