أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ

96

دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )

وى بريم . به خدمت رسول آمذند - صلّى اللّه عليه و آله - و حال بر رأى او عرض داذند و از وى درخواستند كى از جهت صاحب ايشان ( 192 ) جدال كنى 1331 و اگر تو - اى محمّد ! - اين حالت تعرّف نفرمايى صاحب ما هلاك شوذ و جهوذ خلاص يابذ . رسول - عليه السّلم - قصد كرد كى يهودى را مؤاخذت كنذ . زيرا كى خاطرش با ايشان تعلّقى داشت ، امّا تفكّر مىكرد و در آن صورة انتظار وحى مىفرموذ . در حال جبرئيل 1332 آمذ - عليه السّلم - ؛ اين آيت آورد 1333 . روايتى ديگر از عبد اللّه عبّاس آنست كى طعمه زره بدزديذ و زره در انبانى پر از نخاله بوذ . چنانك مىرفت نخاله از سولاخهاى انبان مىريخت تا به خانه زيد سمين رسيذ . انبان بر در سراى بنهاذ و زره بيرون آورد و زره پاك كرد و بخانهء خوذ برد . چون روز شد خذاوند زره بر هنجار 1334 نخاله بخانهء زيد سمين آمذ و او را بگرفت و به خدمت رسول آورد و حكايت با رسول - صلّى اللّه عليه و آله - باز گفت . رسول خواست كى دست زيد سمين ببرذ ؛ خذاى - تعالى - اين آيت فرستاذ . ضحاك گويذ : اين آيت در شأن شخصى از ( 193 ) بعضى 1335 صحابهء رسول - صلّى اللّه عليه و آله - منزل شذ كى زرهى از شخصى وديعت خواست ، چون مدّتى برآمذ 1336 ، صاحب زره وديعت خوذ از وى طلب كرد . صحابى انكار كرد . او را بخيانت نسبت كردند . طايفهء از صحابه گفتند : آوخ ! 1337 فلان صحابى خاين نيست . بعضى از قوم وى بيامذند و از وى عذر خواستند و بر وى ثنا گفتند . رسول - صلّى اللّه عليه و آله - تصديق ايشان كرد و آنچ در حقّ وى گفته بوذند استماع نفرموذ و عذر خواست . خذاى - تعالى - اين آيت منزل فرموذ . چون خذاى - تعالى - خيانت او بيان كرد ، از اسلام برگشت و مرتدّ شذ و بمكّه رفت . خذاى - تعالى - آيت فرستاذ « وَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ » 1338 الآية . قوله : « إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ » فرو فرستاذيم به تو - اى محمّد ! - ما - كى خذاونديم - قرآن ، و آن را مشتمل ساختيم بر امر و نهى و حلال و حرام و ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه و وعد و وعيد و قصص و أمثال . ( 194 ) « لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ » تا حكم كنى - اى محمّد ! - بآنچ خذاى - تعالى - ترا در آموخت و به تو وحى فرموذ « وَ لا تَكُنْ لِلْخائِنِينَ خَصِيماً » و معين نباشى خاينانرا - يعنى : آن مرتدّ . مصنّف گويذ : منافقان صحابه دو قسم بوذند : بعضى آن بوذند كى بواسطه ظهور