إِلَّا قَلِيلًا » و اگر نه محمّد بوذى - كى فضل خذاست - و على - كى رحمت اوست - شما متابعت شيطان كرذنانى 1303 الّا اندكى ؛ و ايشان آنانند كى ايمان به خدا و رسول و ولايت امير المؤمنين - صلوات اللّه عليهما - دارند . در « الّا قليل » 1304 چهار قول گفته‌اند : اوّل آنست كى : اتّباعا قليلا ، يعنى : ( 183 ) 1305 متابعت اندكى كردند . دوم آنست : الّا قليلا ممّن هدى الإسلام قبل محمّد من طلّاب الدّين كزيد بن عمرو بن نفيل و ورقة بن 1306 نوفل و غيرهما ، يعنى : مراد از قليل اين گروه‌اند كى پيش از بعثت رسول ايشانرا بإسلام راه نموذند . سيؤم 1307 : أذاعوا به الّا قليلا ، يعنى : اندكى اسرار رسول - عليه السّلم - مخفى ميداشتند . چهارم آنست كى : لعلمه الّذين يستنبطونه الّا قليلا . « فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا تُكَلَّفُ 1308 إِلَّا نَفْسَكَ » سبب نزول اين آيت آن بوذ كى چون روز احد رسول - صلّى اللّه عليه و آله - ابو سفين حرب 1309 را بديذ و ميان ايشان آن حال كى معروف و مشهورست واقع شذ و ابو سفين بمكّه باز شذ و رسول را ببدر صغرى 1310 وعدهء حرب داذ ، در ماه ذى قعده چون موسم در رسيذ ، رسول - عليه السّلم - صحابه را گفت : وقت كارزار با دشمن رسيذ ، بيرون رويذ . صحابه را دشوار آمذ و از آن امر كراهيتى عظيم ايشانرا حاصل شذ . خذاى - تعالى - اين منزل فرموذ . « فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ » و تكليف مكن در كارزار در راه خذا - اى محمّد ! - الّا خوذ را و كسى را ( 184 ) كى از نفس تو باشذ ، يعنى : امير المؤمنين - عليه السّلم - ؛ و گفته‌اند : لا تلزم فعل غيرك و لا تؤخذ به و لم يرد بالتّكليف الامر 1311 ، يعنى : الزام مكن بقتال عدو فعل جز خوذ را و به آن كس را مؤاخذت مكن ، و مراد ازين تكليف نه امرست ، كى اگر مراد ازين اين قول بوذى ، جز رسول بقتال مأمور نبوذى . مصنّف كتاب گويذ : اين قول خطاست ، زيرا كى « وَ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ » بعد از آن ذكر مىفرمايذ ، يعنى : اى محمّد ! مؤمنان را بر قتال با دشمنان خذا و رسول تحريض نماء 1312 و ايشانرا به ثواب رغبت فرماى 1312 و در فضيلت شهادت بر ايشان برگشاى . 1312 چون اين آيت منزل شذ رسول - صلّى اللّه عليه و آله - صحابه را بقتال ابو سفين امر فرموذ و ايشانرا بر آن تحريض فرموذ . ايشانرا دشوار آمذ . جز امير المؤمنين با هفتاذ سوار با وى بيرون نرفت تا ببدر صغرى رسيذ . « عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا » « عسى » و « لعلّ » از خذاى - تعالى - واجب است ؛