أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ

74

دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )

امام معصوم ، و اين مطلوبست . و آنچ گويند كى امّت امام را از سهو و خطا نگاه دارند و بحقوق او را مطالبت نمايند و او را باقامت حدود امر فرمايند ، اين باطلست ، زيرا كى اين معنى حكم رعيّت است ، نه حكم ( 142 ) رئيس و امام ، زيرا كى اگر امام محتاج بوذ بآنچ غير او محتاج بوذ مؤدّى شوذ بحاجت چيزى كى آن چيز محتاج بوذ بنفس خوذ ، زيرا كى او محتاج بوذ به غير خوذ در اقامت حدود و طلب حقوق و آن غير همچنين به مثل آن محتاج بوذ بامامى ديگر و آن به احتياج شيء بنفس خوذ بازگردذ ، و فساد اين معنى در نظر عقل روشن است و ببطلان آن حكم مىكنذ . و امّت اجماع كرده‌اند كى وراء امام ، امامى ديگر نبوذ ؛ پس اگر امام معصوم نبوذ ، هر آينه 1173 أحوج النّاس بوذ بامامى ديگر ، زيرا كى آنكس كى متولّى 1174 امور خلق بوذ و معصوم نباشذ ، محتاج بوذ به كسى كى او را محافظت 1174 كنذ و آنكس كى در احكام محتاج بوذ به ديگرى ، امامت را نشايذ . پس واجب بوذ كى امام أفضل رعيّت باشذ و در جميع قضايا اعلم ايشان باشذ و ثواب او در حضرت خذاى - تعالى - از همه بيشتر بوذ ، زيرا كى او بر همه امّت متقدّم است ، و تقديم مفضول بر فاضل جايز نبوذ ، زيرا كى لازم آيذ كى مبتدى در فقه بر شافعى و ابو حنيفه متقدّم بوذ 1175 و در لغت و نحو بر سيبويه 1176 و خليل 1177 سابق 1178 باشذ ، و قبح اين معنى بر عقلا ( 143 ) پوشيذه نمانذ . و همچنين واجب بوذ كى امام عالم بوذ بتدبير رياست و اسباب سياست و إصلاح رعيّت و نظام مملكت و قوام دولت 1179 ؛ و اگر بخلاف اين بوذ مؤدّى شوذ بتخريب بلاد و افساد عباد و اضاعت مملكت و إبطال دولت . و همچنين 1180 واجب بوذ كى امام شجاع‌ترين امّت و سخىترين ايشان باشذ و بايذ كى در وى خصلتى نبوذ كى سبب تنفير 1181 مردم بوذ از وى ، كى بذدلى 1182 و بخل او مردم را از متابعت و طاعت او مانع شوذ ، و امّت متفق‌اند بر آنك واجب است كى امام متابع و مطاع بوذ . دليل شرعي بر وجوب امام آنست كى شريعت رسول - صلّى اللّه عليه و آله - تا قيام قيامت ثابت است و متابعت شريعت او جميع امّت را - قرنا بعد قرن ، تا تكليف زايل شوذ - لازم است . پس واجب بوذ كى ايشانرا حافظي و راعيى 1183 معصوم بوذ چنانك مردم بوى واثق