الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

74

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

( أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا - 83 / مريم ) . يعنى : ( آيا نمىدانى كه شياطين را بر كافرين واگذارديم و آنها را به سختى مضطرب و هيجان زده مىكنند ) و گاهى ارسال - نقطهء مقابل امساك - است ، خداى تعالى گويد : ( ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها وَ ما يُمْسِكْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ - 2 / فاطر ) . ( خداوند هر چه را از رحمت و بخشايش براى مردم مىگشايد و روا مىدارد هيچكس مانع و بازدارندهء آنها نيست و هر چه را روا ندارد و نگشايد كسى غير از خداى بر آن توانا و رساننده آنها نيست . ) الرّسل من الإبل و الغنم : گلّه‌هاى رها شده در چراگاه .

--> و برانگيختن با تكليف و فرمان پذيرى و انقياد كه در موجودات غير عاقل در كارهاى زشت و زيانبار به كار مىرود . 3 - بعث و فرستادن موجودات عاقل در امور دنيايى . 4 - ارسال و فرستادن عاقل در امور دينى و اين قسمت اخير بيشتر از سه موارد ديگر در قرآن كريم ذكر شده است معانى فوق با توجّه به موضوع مورد بحث فهميده مىشود . 5 - استرسال يعنى رها كردن و نستردن موى سر و صورت و يال و دم على رسلك : آرام باش . التّرسل فى الكلام : وقار در سخن همراه با صداى آرام . مرسل : پر شير . ابن انبارى مىگويد : اشهد ان لا إله الّا اللّه و اشهد انّ محمّدا رسول اللّه : اعلام مىدارم و بيان مىكنم كه محمّد رسول اللّه ، و پيرو اخبارى است كه از خداوند دريافته و بر آنها مبعوث شده است . اخفش مىگويد : پيامبر را از اينجهت رسول گويند كه او - ذو رساله - يعنى صاحب رسالت است . رسول و رسوله - اسمى از مصدر - ارسال - است در آيه : ( إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعالَمِينَ - 16 / شعراء ) كه سخن موسى و هارون است اگر به صيغهء تثنيه - رسولا - يعنى ما دو فرستاده هستيم گفته نشده براى اين است كه وزن فعول و فعيل مذكّر و مؤنّث و مفرد و جمع در آنها يكى است و به كار بردن رسول - در تثنيه و جمع جايز است . ارسال - هم يعنى گروههاى پياپى - و - ارسال كلام : سخنى كه بدون تقييد و تكلّف اداء شود . تراسل النّاس فى الغناء : سرودى كه يكى آغاز مىكند ديگران آهنگش را ادامه مىدهند . ترسل : در قرائت ، خواندن بدون شتاب و عجله است . رسل و رسله : مدارا و نرمخويى است . حديث مرسل : حديثى است كه اسناد آن به صاحبش متّصل نباشد يا اسنادش حذف شده باشد . مرسلات : در قرآن به سه معنى 1 - بادها 2 - فرشتگان 3 - اسبان جنگى . مرسلة : گردن بندى كه از مهره‌ها باشد ( لس 11 / 283 - مصباح 1 / 274 - صح - اساس 162 - تهذيب اللغة 12 / 392 - مجمع البحرين 5 / 382 ) .