الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
713
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
اغْتَلَمَ الغلام : وقتى است كه پسر بحدّ جوانى برسد و از آنجائى كه هر كس به اين حدّ از سن برسد بيشتر چيز كه بر او غلبه دارد نيروى جنسى است « 1 » لذا - شبق - يعنى آزمند در شهوات را - غُلْمَة - گويند . اغْتَلَمَ الفحل : لقاح انجام داد . غلو : الغُلُوّ : در گذشتن از حدّ است كه اگر افزونى در نرخ و قيمت باشد مىگويند : غَلَاء : گرانى هزينه زندگى . غُلُوّ : زياده روى در جاه و مقام نيز هست و همچنين - غَلْو - در بلند پرتاب كردن تير ، كه افعال همه اين معانى - غَلَا - يَغْلُو - است ، در آيه گفت : ( لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ - 171 / نساء ) . الغَلْي و الغَلَيَان : جوش آمدن محتواى ديگ وقتى كه كف مىكند و سر مىرود ، و از اين معنى بطور استعاره گفت : ( طَعامُ الْأَثِيمِ كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ كَغَلْيِ الْحَمِيمِ - 45 / دخان ) « 2 » . و اين معنى به جوشش خشم و شدّت كارزار تشبيه شده است كه مىگويند : غَلَيَان الغضب و غليان الحرب ، و تَغَالِي النّبت : انبوهى و رشد گياه اگر از معنى - غلى يا غلوّ باشد صحيح است . غَلْوَاء : زياده روى در گستاخى . غَلْوَاء الشّباب : كه غرور جوانى به آن تشبيه شده است .
--> ( 1 ) چنان كه روانشناسان و علماء علم تربيت و رشد نوجوانان اظهار مىدارند و از قراين و نشانههاى عينى مشهود است بر سن نوجوانى احساسات و غرايز و بر نيروى عقلانى غلبه دارد لذا در هر كشورى كه استعمارگران بخواهند منابع زير زمينى و اقتصادى آن جامعه را غارت و چپاول نمايند از عوامل احساساتى نوجوانان براى تلقين نظرات خود و واداشتن آنها به امور احساساتى سوء استفاده مىكنند لذا بر جوانان عزيز واجب و لازم است كه اين گونه شگرد استعمارگران را با آگاهى خنثى نموده و هرگز تحت تأثير دروغ پردازيها و شايعات بى اساس دشمنان دين و ملّت قرار نگيرند . ( 2 ) آن درخت غذاى گناهكاران است و مانند مس گداخته در دلهاى مىجوشد همانند جوشيدن آب .