الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

707

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

مىرود و همانطور كه درع و زره براى - غلالة استعاره است . غُلُول : خيانت ورزيدن و جامهء خيانت پوشيدن « 1 » . غِلّ : دشمنى و عداوت ، در آيات : ( وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ - 43 / اعراف ) « 2 » ( وَ لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ - 10 / حشر ) غَلَّ ، يَغِلُّ : دشمنى كينه توز شد . أَغَلَّ : خائن شد . غَلَّ يَغُلُّ : خيانت ورزيد . أَغْلَلْتُ فلانا : به غلّ و خيانت نسبتش دادم در آيه : ( وَ ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ - 161 / آل عمران ) « 3 » كه به صورت ( ان يُغَلَّ ) هم خوانده شده يعنى شايسته نيست كه به غلّ و خيانت نسبت داده شوند كه ( اغللته ) است ( باب افعال ) . و در آيه : ( وَ مَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِما غَلَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ - 161 / آل عمران ) روايت شده است كه : « لا إغلال ، و لا اسلال » « 4 » . و سخن پيامبر عليه السّلام كه : « ثلاث لا يَغِلُّ عليهنّ قلب المؤمن » . سه چيز است

--> جغرافيايى ) . ( 1 ) يكى از موضوعاتى كه از نظر سازمان حكومتى اسلامى و نظام اقتصادى آن مورد توجّه قرآن و روايات قرار گرفته ، موضوع « غلول » است غلول - واژه‌اى كه در مورد خيانت به بيت المال استعمال مىشود و علّت آن اين است كه طبق روايتى كه در مجمع البحرين ( 5 / 436 ) مورد استشهاد است ، شخصى كه به بيت المال خيانت كرده در روز قيامت دستهايش را به غلّ و دستبند آهنين تبهكاران مىبندند . غلول : از نظر قرآن كار بسيار ناپسند و حرامى است چنان كه در سورهء آل عمران مىفرمايد : ( وَ ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ وَ مَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِما غَلَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ - 161 / آل عمران ) هيچ پيامبرى در روز قيامت او را با آنچه كه خيانت كرده جهت دادرسى و مجازات حاضر مىكنند . اين آيه زمانى از سوى خداى نازلشد كه در جنگ بدر ، قطيفهء سرخى از ميان غنائم ناپديد شد و برخى منافقين با تصوّر خام خود گمان كردند پيامبر مرتكب چنين خيانتى شده خداوند براى اثبات پاكيزگى و توجّه به اينكه اين عمل نشايست ممكن است از غير معصومين سر بزند و براى بيان مجازات سنگين آن اين آيه را فرو فرستاد . ( ياد نامه كنگرهء هزارهء نهج البلاغه ص 345 بنقل از تفسير صافى 1 / 310 ) . ( 2 ) در بارهء بهشتيان است ، مىگويد : دشمنى را از دلهاشان بركنده و دور كرده‌ايم . ( 3 ) پيامبران را نسزد كه نسبت به رسالت خويش خيانت كنند . ( 4 ) عبارت فوق از صلحنامه حديبيه نقل شده است كه معانى واژه‌هاى آن در ذيل لغت - سلّ - از مآخذ معتبر يادآورى شده ، نكته‌اى كه لازم به تذكّر است متن مختصر صلحنامه است كه چنين است : اين صلحنامه‌اى است كه ميان محمّد بن عبد اللّه با سهيل بن عمرو منعقد شده است بر شروطى به قرار ذيل : اصطلحا على وضع الحرب عن النّاس عشر سنين يأمن فيهنّ النّاس و يكفّ بعضهم عن بعض على انّه من اتى .