الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

68

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

آيه : ( وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيها بُكْرَةً وَ عَشِيًّا - 62 / 4 ) ( صبحگاهان و شامگاهان در آنجا نصيبى و رزقى دارند ) . و آيهء ( إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ - 58 / ذاريات ) بر عموم رزق حمل شده است . رازق : به آفرينندهء رزق و بخشنده و مسبّب آن نيز اطلاق مىشود . ولى - رزّاق - جز در بارهء خداى تعالى گفته مىشود و آيهء : ( وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ وَ مَنْ لَسْتُمْ لَهُ بِرازِقِينَ - 20 / حجر ) . يعنى : معيشت را براى شما در دنيا سببى و وسيله‌اى در رزقش قرار داده است و گر نه براى شما راهى در آن نبود . و آيهء : ( وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقاً مِنَ السَّماواتِ ، وَ الْأَرْضِ شَيْئاً وَ لا يَسْتَطِيعُونَ - 73 / نحل ) . بت‌ها و مورد پرستش آنها به هيچوجه سببى و علّتى براى رزق نيستند و سببى از اسباب آن هم نمىتوانند باشند . ارْتَزَقَ الجُنْدُ : سربازان جيره و رزق خويش گرفتند . الرَّزْقَة : يك بار بخشيدن جيره و رزق ( مثل مهمانى و رسوم جشنها ، و اعياد ) . رسس : أصحاب الرَّسّ - گفته شده - رَسّ - درّه‌اى است . شاعر گويد : و هنّ لِوَادِي الرَّسّ كاليَد للفَم « 1 » اصل - رَسّ - اثر كمى است كه در چيزى موجود باشد .

--> ( 1 ) شاعر زهير بن ابى سلّمى است ، مىگويد : بكرن بكورا و استحرن بسحره * و هن و وادى كاليد فى الفم يعنى پگاهان و سحرگاهان به درّه رسيدند و مثل داخل شدن دست در دهان به آنجا وارد شدند و جلوتر نرفتند ، همانطور كه دست از جلوى دهان بيشتر داخل نمىشود . وادى - در زبان فارسى بجاى دشت و بيابان به كار مىرود و در زبان عربى - وادى - يعنى درّه يا .