الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
665
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
( وَ مَنْ عادَ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ - 275 / بقره ) « 1 » ( وَ إِنْ عُدْتُمْ عُدْنا - 8 / اسراء ) « 2 » ( وَ إِنْ تَعُودُوا نَعُدْ - 19 / انفال ) « 3 » ( أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا - 88 / اعراف ) « 4 » ( فَإِنْ عُدْنا فَإِنَّا ظالِمُونَ - 107 / مؤمنون ) « 5 » ( إِنْ عُدْنا فِي مِلَّتِكُمْ - 89 / اعراف ) « 6 » ( وَ ما يَكُونُ لَنا أَنْ نَعُودَ فِيها - 89 / اعراف ) ( وَ الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْ نِسائِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِما قالُوا - 3 / مجادله ) در نظر اهل ظاهر آيه : ( ثُمَّ يَعُودُونَ - 3 / مجادله ) اين است كه كسى به همسرش سوگند - ظهار - را دوباره تكرار كند و در آن صورت كفّاره آن سوگند بر او لازم مىشود زيرا عبارت : ( ثُمَّ يَعُودُونَ - مجادله ) مثل آيه : ( فَإِنْ فاؤُ - 226 / بقره ) « 7 » است . و در نظر ابو حنيفه : عود در ظهار اين است كه كسى با همسرش بعد از گفتن سوگند ظهار مقاربت و همبسترى كند . و در نظر شافعى آيه : ( ثُمَّ يَعُودُونَ - 3 / مجادله ) يعنى همسرش را بعد از وقوع ظهار و سوگند خوردن در مدّتى كه مىتوانست در آن مدّت او را طلاق دهند نگه داشته و انجام نداده است . بعضى از متأخرين گفتهاند : مظاهرة - همان سوگند است ، مثل اينكه گفته شود : امرأتى علىّ كظهر امّى ان فعلت كذا :
--> ( 1 ) هر كس بعد از حرام شدن ربا مجدّدا به آن باز گردد و ربا خوارى را تكرار كند آنها دوزخيانند و در آتش عذاب جاودانند . ( 2 ) خطاب به بنى اسرائيل است مىگويد بعد از رحمت خدا و فضل او اگر دوباره به همان فساد برگرديد ما نيز فضل خود را از شما بازگردانيم و جهنّمرا جايگاه كافرين كردهايم . ( 3 ) خطاب به كفّار در جنگ بدر است ، مىگويد : اگر به همان حالت جنگى برگرديد ما نيز برمىگرديم ، مؤمنين را يارى مىكنيم هر چند كه شما بسيار باشيد فزونى عدّه بىنيازتان نمىكند ( أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ ) . ( 4 ) خطاب قوم شعيب به شعيب نبى ( ع ) است مىگويند : شما را از ديار خويش بيرون مىكنيم يا به آئين و روش ما بازگرديد شعيب گفت هر چند كه ما از آئين شما نفرت داشته باشيم ؟ . ( 5 ) سخن دوزخيان است كه مىگويند پروردگارا ما را از عذاب بيرون آر اگر به كارهاى گذشتمان بر گشتيم ستمكاريم . ( 6 ) سخن شعيب است به قوم گمراهش كه مىگويد اگر پس از اينكه خدا ما را از كيش شما نجات داد ، بدان بازگرديم به خدا افتراء زدهايم . ( 7 ) پس اگر از سوگندى كه خوردهاند بازگشتند .