عنو : آيه : ( وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ - 111 / طه ) يعنى در قيامت چهره‌ها تسليم و متواضع حقّ مىشود . عَنَيْتُهُ بكذا : او را به زحمت انداختم . عَنِيَ : به زحمت افتاد و اسير شد و از اين معنى اسير را - عَانِي گويند پيامبر ( ص ) فرمود : « استوصوا بالنّساء خيرا فإنّهنّ عندكم عوان » « 1 » . عُنِيَ بحاجته : به نيازش توجّه كرد و گرفتارش شد و اسمش - مَعْنِيّ بِهَا يعنى سرگرم و گرفتار . و نيز گفته شده - عُنِيَ - اسمش - عَانٍ - است واژه - يُغْنِيهِ - در آيه به صورت : ( لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يَعْنِيهِ - 37 / عبس ) آمده يعنى در آستانه هول انگيز رستاخيز و فرياد عظيم هر كس از برادر ، پدر و مادر ، همسر و فرزندانش مىگريزد و در آن هنگامه هر كس از نظر اعمال كارى دارد كه به آن مىپردازد . عَنِيَّة : چيزى است كه به شترى كه بيمارى پوستى دارد مىمالند ، در امثال مىگويند : عَنِيَّة تشفي الجربَ معنى هم « 2 » اظهار كردن آن چيزى است كه لفظ در بردارد ،

--> ( 1 ) براى همسرانتان خير بخواهيد و با آنها به نيكى عمل كنيد ، كه پيوستهء بشما هستند و براى شما همسرانى آزموده و متواضعند ، حديث بسيار ارزشمند اجتماعى فوق با عباراتى ديگر هم نقل شده است ، يعقوبى مىنويسد رسول خدا در سال ده هجرى پس از انجام حجّة الوداع ضمن خطبه‌اى فرمود : « النّاس فى الاسلام سواء لا فضل لعربيّ على عجمىّ و لا لعجمى على عربىّ الا بتقوى اللّه - تا آنجا كه گفت - اوصيكم بالنّساء خيرا فانّما هنّ عوار عندكم » يعنى مردم در اسلام برابرند عربى را بر عجمى و عجمى را بر عربى جز به تقوى و پروا از گناهان و اطاعت از خداى برترى نيست شما را به نيكى با همسرانتان وصيت و سفارش مىكنم چه آنان را بشما سپرده‌اند . ( تاريخ يعقوبى 1 / 506 ) ابن منظور مىگويند : و فى الحديث اتّقوا اللّه فى النّساء فانهنّ عندكم عوار : در بارهء رفتار با زنانتان از خداى پروا كنيد زيرا آنها پيوسته در بند شما هستند . ( لسان العرب - 15 / 102 ) . ( 2 ) ضرب المثل فوق در بارهء مرد نيكو رأى و درست انديشه‌اى به كار مىرود كه از رأى و نظرش آنچه را كه مصيبت آور است بر طرف مىشود و با فكرش ديگران خير و شفا مىيابند . عنية : اگر از عنى - باشد يعنى حيوان بيمار با ماليدن آن دارو بدنش ناراحت مىشود و اگر از - تعنّى است - يعنى با ماليدن دارو رنج و رحمت از او دور شده و بهبودى مىيابد ، مثل :