الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
613
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
واژه - عصيته - و سپس معنى اين واژه براى هر ممانعت شديدى به كار رفته است و جايز شده ، در آيه گفت : ( فَلا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْواجَهُنَّ - 232 / بقره ) ( بر آنها سخت مگيريد و از نكاح با همسرانشان منعشان نكنيد ) گفته شده اين آيه خطاب به زن و مرد ( همسران ) يا هر دو و يا خطاب به اولياء آنهاست . عَضَّلَتِ الدّجاجةُ ببيضها : مرغ براى تخم گزاردن به سختى افتاد . عَضَّلَتِ المرأةُ بولدها : وقتى است كه نوزادش به سختى زائيده شود كه تشبيهى به همان تخم گزاردن مرغ است ، شاعر گويد : ترى الأرض منّا بالفضاء مريضة * مُعَضَّلَة منّا بجمع عرمرم ( آن سرزمين را مىبينى كه فضايش بر ما تنگ و بيمارگونه است از بس كه سپاهيان ما فراوانند و لشكريان ما بسيار ) . داءٌ عُضَال : درد سخت و بى علاج . عُضْلَة : مصيبت بزرگ و ناگوار . ( أمرٌ مُعْضَل : كارى است كه اصلاحش و انجامش بسيار سخت است ) . عضو : آيه : ( جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ - 91 / حجر ) يعنى قرآن را جزء جزء و قسمت قسمت كردند پس يا گفتهاند كهانت است و يا گفتهاند اساطير الأوّلين است و از اين قبيل سخنانى كه قرآن را با آنها توصيف مىكردند . و نيز گفته شده معناى - عِضِينَ - در آيه فوق آن چيزى است كه خداى تعالى مىگويد : ( أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ - 85 / بقره ) « 1 » و بر خلاف سخن كسى است كه در بارهء قرآن مىگويد : وَ تُؤْمِنُونَ بِالْكِتابِ كُلِّهِ -
--> ( 1 ) ملامت و سرزنشى كه در اين آيه هست راهى درست و صحيح را براى بهرهمندى و تفسير قرآن .