از حالات قبلى ، مثل آيات : ( يَرُدُّوكُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ - 149 / آل عمران ) ( بر همين حال گذشتشان بازتان مىگردانند ) و ( وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ - 107 / يونس ) . ( اگر خيرت را بخواهد و به خيرت برگرداند هيچ كس بازدارندهء فضل او نيست ) يعنى : هيچ دور كننده و بازدارنده‌اى براى فضل او از تو نيست و بر اين معنى آيهء ( عَذابٌ غَيْرُ مَرْدُودٍ - 76 / هود ) است و در معنى دوّم واژه - ردّ - يعنى بازگرداندن به حالتى از حالات به سوى خداى تعالى آيه : ( وَ لَئِنْ رُدِدْتُ إِلى رَبِّي لَأَجِدَنَّ خَيْراً مِنْها مُنْقَلَباً « 1 » - 36 / كهف ) . و آيهء ( ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ - 94 / توبه ) و ( ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ - 62 / انعام ) پس ردّ - مثل - رجع - يعنى بازگرداندن است در آيه : ( ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ - 28 / بقره ) . كسانى از علماء در بارهء - ردّ - در آيه اخير دو سخن گفته‌اند : اوّل - برگرداندن آنها يعنى مردمان بطورى كه در آيه : ( مِنْها خَلَقْناكُمْ وَ فِيها نُعِيدُكُمْ - 55 / طه ) اشاره شده است : ( شما را از زمين آفريديم و در آن بازتان مىگردانيم ) . دوّم - بازگرداندنشان به جايى كه در آيه : ( وَ مِنْها نُخْرِجُكُمْ تارَةً أُخْرى - 55 / طه ) به

--> ( 1 ) اگر آيات قبلش دانسته نشود معنى اين قسمت از آيه ابهام خواهد داشت چون مربوط به سخنان كسانى است كه در دنيا با فراخى مال و استكبار و آسايش زندگى مىكنند و مىپندارند كه مشمول رحمت خدايند و مىگويند : ( وَ لَئِنْ رُدِدْتُ . . . 36 / كهف ) اگر بسوى خدا هم بازگردانده شويم خير و بركتى همچون دنيا خواهيم يافت ولى در آيه قبل مىگويد ( وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا رَجُلَيْنِ جَعَلْنا لِأَحَدِهِما جَنَّتَيْنِ - 35 / كهف ) در بارهء كسانى است كه مىپندارند فراخى دنيا بدون ايمان به اللّه و ايمان به قيامت است ، و بعد از مرگ هم سعادتمندند ، خداوند دو مرد را ذكر مىكند كه يكى از آنها دو باغ و زمين زراعتى دارد و به ديگرى كه كمتر دارد فخر مىفروشد و استكبار مىورزد كه آسايش دنيائى من پس از مرگ هم ادامه خواهد داشت با كبر و غرور و ستمگرى به باغهايش وارد مىشد و مىگفت كه گمان نكنم ، اين همه نعمتم تباه و نابود شود و رستاخيزى برپا شود اگر قيامتى باشد آنجا هم برايم بهتر از اين خواهد بود امّا دوست مستضعفش به او مىگفت اگر من به مال و زمين از تو كمترم هرگز ياد خدا را فراموش نمىكنم باشد كه پروردگارم بهتر از نعمت تو به من ببخشد و اموال توى ستمگر با صاعقه‌اى نابود شود .