الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
590
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
مىشود لذا آزاد است كه آن را با ميوهء درختان ديگر معاوضه كند جمعش - عَرَايَا - است . پيامبر ( ص ) عَرَايَا - را اجازهء فروش داده است : « رخّص رسول اللّه ( ص ) ، فى بيع العَرَايَا » . عزز : العِزَّة : حالتى است كه در انسان كه مانع شكست او و اينكه يعنى زمين سخت ، گرفته شده ، در آيه گفت : ( أَ يَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً - 139 / نساء ) « 1 » . تَعَزَّزَ اللّحمُ : گوشت به دشوارى حاصل شد و كمياب شد ، گويى كه در بيابانى ناهموار و غير قابل چرا و بدون گياه و علف كه دسترسى به مرتع ميسور نيست گرفته شده چنان كه مىگويند : تظلّف : در چراگاهى خوب و نرم چريد . عَزِيز : كسى است كه در اثر نيرومندى ، امرش غالب و جارى است و مقهور نمىشود ، در آيات : ( إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ - 26 / عنكبوت ) ( يا أَيُّهَا الْعَزِيزُ مَسَّنا - 88 / يوسف ) « 2 » ( وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ - 8 / منافقون )
--> ( 1 ) خطاب به منافقين است ، مىگويد ، ( بَشِّرِ الْمُنافِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً الَّذِينَ يَتَّخِذُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَ يَبْتَغُونَ . . . ) دورويان را نويد ده كه عذابى دردناك دارند اينان همان كسانى هستند كه كافران را بجاى مؤمنان به دوستى و رهبرى برمىگزينند و مىپندارند ، كه از كافران عزّت و بزرگى بدست مىآورند و حال اينكه به حقّ و راستى كه عزّت يكسره از خداوند است . ( 2 ) همين كه برادران يوسف بر او كه عزيز مصر شده بود وارد شدند گفتند ما و خاندان ما زيان ديدهايم و متاعى ناچيز آوردهايم به ما پيمانهء تمام ده و بر ما بخشش كن كه خداى بخشش گران را پاداش مىدهد ، يوسف گفت : مىدانيد با برادرتان يوسف وقتى كه جاهل بوديد چه كردهايد گفتند آيا براستى تو يوسف ، گفت من يوسفم و اين برادر من است كه خداوند بر ما نعمت ارزانى داشت و كسى كه پرهيزكارى و پايدارى پيشه .