إِعْرَابُ الكلامِ : واضح و روشن كردن و فصاحت سخن . واژه إِعْرَاب در سخن علماء نحو به حركات و سكون كه در آخر كلمات هست و تغيير مىكند گفته مىشود . العَرَبِيّ : سخن فصيح و روشن ، در آيات : ( قُرْآناً عَرَبِيًّا - 2 / يوسف ) ( بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ - 195 / شعراء ) ( فُصِّلَتْ آياتُهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا - 3 / فصّلت ) يعنى : حكمى و دستور واضع و روشن . ما بالدّار غريب : هيچ احدى و كسى كه تكلّم كند در خانه نيست . امرأةٌ عَرُوبَةٌ : زنى كه روشنگر و اظهار كننده عفّت خود و محبّت همسر خويش است « 1 » . جمعش - عُرُب - است ، گفت : ( عُرُباً أَتْراباً - 37 / واقعه ) . عَرَّبْتُ عليه : وقتى است كه به روشنى و آشكارا سخنى را رد كنى و پاسخ گويى و در حديثى هست كه : ( عَرِّبُوا على الإمام » . يعنى : ( امام را با صراحت اجابت كنيد و پاسخ گوئيد ) المُعْرِب : كسى كه اسب اصيل عربى خوبى دارد مثل - مجرب : صاحب جرب و پيسى دار . در آيه : ( حُكْماً عَرَبِيًّا - 37 / رعد ) گفته شده يعنى آنچنان قرآنى كه واضح و آشكار است كه حقّ را پايدار و مستقرّ و باطل را پوچ و بيهوده مىكند . گفته شده معنيش شريف و كريم است از سخنى كه مىگويند : عُرُبٌ أتراب : پاكيزه خوى و با كرامت و شرافت ، و يا اينكه وصف قرآن به عَرَبِيًّا -

--> ( تهذيب اللّغه - النّوادر فى اللّغه - صحاح جوهرى - لس 1 / 590 مقائيس 4 / 300 ) ( النّهايه 3 / 1 ) ابن اثير . ( 1 ) روبه - شاعر معروف ، زنان عفيف را اين چنين وصف مىكند كه : جمعن العفاف عند الغرباء و الاعراب عند الازواج يعنى در حضور بيگانگان عفّت و پاكدامنى خويش نگه مىدارند و در حضور شوهران و همسران خود محبّت و خوشروئى دارند و به گفته - ابن فارس - اين معنى ريشه دوم اعراب است كه آن را با مثال - المرأة العروب : زن پاكيزه خوى و خندان ، نقل مىكنند . ( مقائيس اللّغه - 4 / 300 ) .