الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

568

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

جنس خود در آيه : ( عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ - 112 / انعام ) . 2 - دشمنى و عداوتى كه از روى قصد نباشد بلكه حالتى به او دست مىدهد كه اذيّت مىشود همانگونه كه از دشمنان مورد اذيّت و آزار قرار مىگيرد ، مثل آيه : ( فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِي إِلَّا رَبَّ الْعالَمِينَ - 77 / شعراء ) « 1 » . و آيه‌اى در بارهء اولاد كه مىگويد : ( عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ - 14 / تغابن ) « 2 » و از معنى - عَدْو - يعنى دويدن ، مىگويند : فَعَادَى عِدَاءً بين ثور و نعجة : ( ميان ميش و گاو به سختى دويد ) . يعنى يكى از آنها بدنبال ديگر دويد . تَعَادَتِ المواشي : بعضى از چهارپايان بدنبال بعضى ديگر دويدند . رأيت عِدَاءَ القومِ : كسانى كه جزء رجّاله‌ها و مردمان فرومايه بشمار مىروند . اعتِدَاء : تجاوز كردن از حقّ ، گفت : ( وَ لا تُمْسِكُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا - 231 / بقره ) « 3 » ( وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَتَعَدَّ حُدُودَهُ - 14 / نساء ) ( اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ - 65 / بقره ) تعدى و نافرمانى يهوديان در روز شنبه براى اين بود كه راهى براى حلال شمردن صيد ماهيان اتّخاذ كرده بودند و آنها را مىگرفتند . گفت : ( تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَعْتَدُوها - 129 / بقره ) ( فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ - 7 / مؤمنون )

--> ( 1 ) سخن حضرت ابراهيم است به بت پرستان كه مىگويد آنها ، يعنى بت‌ها دشمنند بجز پروردگار عالميان كه مرا آفريده و هم او هدايتم مىكند آبم مىدهد و در بيمارى شفايم مىبخشد يعنى هر چند كه بت‌ها جمادند و قصد دشمنى ندارند ولى پرستش آنها حالتى است كه دشمنى ايجاد مىكند . ( 2 ) تمام آيه چنين است مىگويد : بعضى از زنان و فرزندانتان بدون قصد و هدف شما را اذيّت مىكنند و دشمن مىشوند از آنها بر حذر باشيد و اگر از آنها در گذريد و چشم پوشى كنيد و آنها را ببخشيد خداوند آمرزنده و رحيم است . ( 3 ) همسران مطلّقه را براى زيان رساندن به آنها نگه مداريد كه به آنها ستم كنيد .