الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

549

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

عتو : العُتُوّ : سستى در طاعت ، فعلش : عَتَا ، يَعْتُو ، عُتُوّاً و عِتِيّاً است ، در آيات : ( وَ عَتَوْا عُتُوًّا كَبِيراً - 21 / فرقان ) ( فَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ - 44 / ذاريات ) ( عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها - 8 / طلاق ) ( بَلْ لَجُّوا فِي » عُتُوٍّ وَ نُفُورٍ - 21 / ملك ) « 1 » ( مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا - 8 / مريم ) يعنى حالتى كه راهى براى اصلاح و مداواى آن نيست . گفته شده - عتاء - يعنى رياضت و تمرين و حالتى در سختى كه شاعر به آن اشاره كرده است و مىگويد : و من العِتَاء رياضة الهرم يعنى : ( و از رنج و زحمت و رياضت ، پيرى و فرسودگى است ) . و سخن خداى تعالى كه مىگويد : ( أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمنِ عِتِيًّا - 69 / مريم ) گفته شده عِتِيّ - در اينجا مصدر است يعنى هر كدام كه از سخت بودن و سركشى بر خداى رحمان گستاختر بوده‌اند ) و نيز گفته شده - عِتِيّ - جمع - عَاتٍ - است يعنى در گذرنده از حقّ و نيز به معنى - عَاتِي : بى رحم و لجوج . عثر : عَثَرَ الرّجلُ يَعْثُرُ عِثَاراً و عُثُوراً : وقتى است كه كسى سقوط كند و بيفتد و معنى آن ، كسى را كه ناخواسته بر كارى اطّلاع مىيابد شامل مىشود ، خداى تعالى گويد : ( فَإِنْ عُثِرَ عَلى أَنَّهُمَا اسْتَحَقَّا إِثْماً - 107 / مائده ) اگر اطّلاع حاصل شد و معلوم شد كه آنها استحقاق گناهى دارند ) عَثَرْتُ على كذا : بر آن

--> صاحب فرزندان زياد مىداند . ( 1 ) مستكبران و مغروران با گستاخى و طغيان و نفور پافشارى مىكنند .