الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

509

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

مَطْيَبَةٌ للنّفس : غذايى كه نفس و جان را خوش آيد . طَابٌ : عطر و بوى خوش و بهترين از هر چيز دو نيز - طَابٌ - نوعى خرماست و شهر مدينه الرّسول را هم - طَيِّبَة - گفته‌اند « 1 » . و در آيه : ( طُوبى لَهُمْ - 29 / رعد ) گفته‌اند : نام درختى است در بهشت و نيز گفته شده اشاره‌اى است به همهء آنچه در بهشت پاك و پسنديده هست از بقاى بدون فنا و نيستى ، و قربت بدون زوال و بى نيازى بدون فقر و نيازمندى . طور : طَوَارُ الدّارِ و طِوَارُهُ : ادامه و امتداد بنا و ساختمان ( ديوار و حدّ بنا ) عدا فلانٌ طَوْرَهُ : از حدّش تجاوز كرد . و لا أَطُورُ به : به سويش نزديك نمىشوم .

--> الرّجل بيمينه » . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله طهارت يعنى ( ازالهء پليدى بول و غائط ) را با دست راست نهى نموده است . ( مقائيس اللّغه - 3 / 435 ) . ( 1 ) نام قديمى شهر مدينه يا طيّبه ، يثرب بود كه چون يثرب و تترب و يثريب به معنى فساد و سرزنش و نكوهش است پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اين نام را براى آنجا مكروه دانسته و آن را طيّبه يا طابه يعنى پاك و پاكيزه ناميد كه به معنى طاهر يعنى پاك از شرك و فساد است . ( طبرى / تاريخ - النّهاية ) از اين جهت سفارش شده است كه در نامگذارى نوزادان و كودكان از نامهائى كه تداعى ناخوشايند و پوچ و بى معنى مىكند پرهيز شود و از نامهائى كه مفاهيمى متعالى و انسانى و زيبا دارد انتخاب شود تا كودك در بزرگى از نام خود احساس ناراحتى و اندوه نكند كه متأسّفانه يكى از روشهاى ناپسند استعمارگران در استعمار فرهنگى ملّت‌ها همين تغيير نامها است چه براى اشخاص و چه براى مكانها و مؤسّسات ، و درست بر خلاف آنچه كه پيامبر اسلام مىخواهد عمل كردند يعنى نامهاى پر معنى و نيكو را به نامهاى بىهويّت عوض كردند چنان كه ديديم نام وزارت معارف كه مفهومى علمى و فلسفى و الهى داشت ابتداء به وزارت فرهنگ و سپس همين واژهء فرهنگ را هم بخاطر محتوا و مفهومش به وزارت آموزش و پرورش تغيير دادند ، و به همين قياس نام افراد ملّت ما را از الگوهاى مبارزاتى و دينى و فرهنگى مثل - على و حسين و ابو ذر و احمد و زينب و فاطمه به نامهاى فرى و مارى و ژورى و ژيلا برگرداندند تا در نامها هم ملّت ما احساس پوچى كنند ، و سپس منابع خدادادى سرشار كشورمان را به راحتى از چنگ مردمى پوچ گرا و پوچ انديش به غارت ببرند . لذا مىبينيم پيامبر گرامى ما به نام و نامگزارى آنگونه اهميّت قائل است .