آن ثابت باشد مثل : أب - ابن - أخ - صديق ( أبو الحسن - أخ الكرام - ابن الجواد - صديق علي ) اين اسامى را اسامى مُتَضَايِفَة يعنى نزديك به هم گويند . ( كه يا از ريشه ميل و يا از ريشه ضيف و برهم وارد شدن است ، پس كلمات - ابن - أخ - أب - صديق و امثال اينها ، لازم الإضافة يا مُتَضَايِفَة هستند ) . ضيق : الضِّيقُ : تنگى و سختى ، نقطه مقابل - سعة - يعنى فراخى است كه - ضَيْق - با فتحه حرف ( ض ) هم گفته مىشود . ضَيْقَة : در فقر و بى نوايى و بخل و اندوه و مانند اينها به كار مىرود . گفت : ( وَ ضاقَ بِهِمْ ذَرْعاً - 77 / هود ) يعنى از آنها عاجز شد . و آيه : ( وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ - 12 / هود ) يعنى سينه‌ات بوسيلهء آن گرفته و تنگ شد . و آيه : ( وَ يَضِيقُ صَدْرِي - 13 / شعراء ) يعنى دلم تنگ مىشود . و آيه : ( ضَيِّقاً حَرَجاً - 125 / انعام ) يعنى به سختى گرفته مىشود « 1 » ( وَ ضاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ - 118 / توبه ) ( وَ لا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ - 127 / نحل ) « 2 » ( واژه ضَيْق - در سه آيه اخير عبارت از حزن و اندوه است ) . و آيه : ( وَ لا تُضآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ - 6 / طلاق ) اشاره به عدم سختگيرى در هزينه

--> ( 1 ) تمام آيه و ترجمه‌اش چنين است : ( فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ . . . ) آن را كه خدا مىخواهد هدايت كند سينه‌اش را براى اسلام باز مىكند و كسى را كه مىخواهد گمراه كند سينه‌اش را تنگ و كوچك مىكند گوئيكه در آسمان صعود مىكند ، خداوند ، اينطور پليدى را بر كسانى كه ايمان نمىآورند مىنهد . نكته‌اى ظريف و علمى در عبارت - كانّما يصعّد فى السّماء - هست يعنى كسانى كه حالت خفگى و تنگى نفس براى آنها در فضاء بالاى جوّ حاصل مىشود و گمراهى و كوتاه فكرى را به چنان آدمى و حالتى تشبيه كرده است و به راستى جهان پهناور بر كسى كه به آينده و سرنوشت اميدوار نيست و بلكه بيم و وحشت دارد آنچنان تنگ است . ( 2 ) از كيد و نيرنگشان ، كه مىكنند دلتنگ و رنجيده مباش .