مصدرى است در معنى مفعول . و در آيه : ( قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهادَةً - 19 / انعام ) ( بگو گواهى چه چيزى بزرگتر و برتر است ) . شَيْء - به معنى فاعل است مثل آيه : ( فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ - 14 / مؤمنون ) . واژهء مَشِيئَة - در نظر بيشتر متكلّمين مثل اراده است و در نظر بعضى ديگر ( مَشِيئَة ) در اصل ايجاد كردن چيزى و اصابت چيزى است هر چند كه در سخن و تعارفات معمولى به جاى اراده به كار مىرود . پس مشيت از سوى خداى تعالى ايجاد و آفريدن است و مشيت از جانب مردم رسيدن به چيزى است . الْمَشِيئَة من اللّه - اقتضاء وجود و پيدايش چيزى دارد ، از اين جهت گفته شده : ما شَاءَ اللّه كان : آنچه نخواسته نمىشود ، ولى اراده از سوى او به ناچار ، وجود مورد اراده و مراد را اقتضاء نمىكند . مگر نمىبينى كه گفت :

--> 1 - در مورد حضرت عيسى كه از گل پرنده‌اى ساخت و خلق كرد مىگويد : ( وَ إِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ - 110 / مائده ) 2 - در مورد دروغ گفتن و افك و بهتان مىگويد - ( وَ تَخْلُقُونَ إِفْكاً - 17 / عنكبوت ) يعنى شما دروغ مىسازيد . پس سازندهء دروغ - همان خالق دروغ است . نتيجهء اينكه كلّ جهان آفريده او است و انسانها با اختيارى كه او به آنها داده است خالق اعمال و افعال و همچنين انتخاب كنندگان و سازندگان اشياء سودمند و زيانمند و حتّى خالق انديشه‌ها و نيّات نيك و بد خويشند و بر اساس همين انتخاب است كه پاداش و عقاب چه در دنيا و چه در آخرت در قرآن تعيين شده و هر كسى در برابر آنچه را كه نيّت و عمل مىكند و با اراده و اختيار كسب مىكند مسؤول است چنان كه گفت ( فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ - فرجام آنچه را كه كسب كرده و انجام داده‌ايد بچشيد . 39 / اعراف ) و باز گفت : ( هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ - 62 / يونس ) يعنى : آيا به غير از آنچه را كه انجام داده‌ايد پاداش داده مىشويد . به گفتهء مولوى : آن عمل‌هاى چو مار و كژدمت * مار و كژدم گردد و گيرد دمت از ستم آتش تو بر دلها زدى * مايهء نار جهنّم آمدى چون ز دستت ظلم بر مظلوم رفت * آن درختى گشت از آن زقّوم رست آتشت اينجا چو مردم سوز بود * آنچه از وى زاد مردافروز بود .