الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
36
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
خداى تعالى گويد : ( وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ - 60 / انفال ) . يعنى : ( پاسگاههائى براى سپاهيان و ستوران آماده كنيد تا دشمنان خدا و دشمنان خويش را بيم دهيد ) . و آيهء : ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا - 200 / آل عمران ) پس - مرابطه - دو گونه است : اوّل - مرابطة - يا مراقبت و پاس دادن در سر حدّات و مرزهاى بلاد مسلمين كه مثل مرابطهء نفس و حفظ جان آدمى از بدن خويش است و مثل اين است كه كسى در سر حدّ و مرزى ساكن شده است و مراقبت و نگهدارى آنجا به او واگذار شده پس نياز دارد كه مرز را با نگهبانى و رعايت كامل بدون غفلت حفظ كند و اين عمل مثل جهاد و مجاهدت است . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « مِنَ الرِّبَاطِ انْتِظَارُ الصَّلَوةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ » . ( يعنى : يكى از پاسدارى و مراقبتها انتظار و ياد اقامهء نماز بعد از نماز است تا مرز نفس از وسوسههاى شيطانى و شهوات سدّ شود و اين حديث تفسيرى از حالات مراقبين عبادات است كه مىفرمايد : ( الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ دائِمُونَ - 23 / معارج ) ، و اين جهاد اكبر است زيرا جلوگيرى از نفوذ بزرگترين دشمنان انسان يعنى وسوسههاى شيطانى است ) . دوّم - فلان رَابِطُ الجَأْش : اين عبارت در وقتى به كار مىرود كه قلب انسان قوى و نيرومند باشد . خداى تعالى گويد : ( وَ رَبَطْنا عَلى قُلُوبِهِمْ - 14 / كهف ) . ( در بارهء اصحاب كهف است كه مىفرمايد : دلهاشان را قوى كرده بوديم و چون برخاستند - فَقالُوا رَبُّنا رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لَنْ نَدْعُوَا مِنْ دُونِهِ إِلهاً : پروردگار ما ربّ آسمانها و زمين است و هرگز جز او خدائى را نمىخواهيم ) . و آيات : ( لَوْ لا أَنْ رَبَطْنا عَلى قَلْبِها - 10 / قصص ) و ( وَ لِيَرْبِطَ عَلى قُلُوبِكُمْ - 11 / انفال ) . ( خداوند شما را جنگ بدر مدد رسانيد تا از وساوس شيطانى مصون مانده و