الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

359

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

( سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً - 12 / فرقان ) خداى تعالى گويد : ( سَمِعُوا ، لَها شَهِيقاً - 7 / ملك ) اصلش از جبل شَاهِق است - يعنى كوه بسيار بلند و مرتفع ( كه از زمين برآمده و خارج شده مثل خارج شدن تنفّس از بدن ) . شهو : اصل - الشَّهْوَة - خواهش و دلبستگى نفس به چيزى است ، كه مىخواهى و اراده كرده‌اى و اين خواهش و تمايل در دنيا دو گونه است : 1 - تمايل كاذب 2 - تمايل صادق . ميل و خواهش صادق آن چيزى است كه اگر برآورده نشود كار بدن بدون آن مختلّ مىشود مثل تمايل به طعام در موقع گرسنگى . و امّا تمايل و شهوت دروغ يا كاذب چيزيست كه بدون آن ، كار بدن مختل نمىشود . ( مثل ميل به غذاى بهتر بعد از سير شدن و استراحت طلبى بيش از حدّ كه نوعى هوس نفسانى است كه مىخواهد بيشتر استراحت كند و اگر اين خواستها انجام نشود كار بدن مختل نمىشود ) . هر مورد تمايل و خواستى نيز شهوت ناميده شده و همچنين نيرويى هم كه هوس مىكند و تمايل مىيابد شهوت است . آيه : ( زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ - 14 / آل عمران ) احتمال دارد كه اشاره به هر دو معنى درست و نادرست يعنى ( تمايل صادق و كاذب ) باشد . و آيه : ( اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ « 1 » - 59 / مريم ) اشاره به تمايلات ، و خواهشهاى كاذب نفسانى

--> ( 1 ) آيه اينست : ( فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا ) گروهى كه نماز را ضايع مىكنند و در نتيجهء پيروى از هوسها و شهوات نفسانى گرفتار گمراهى و سرگشتگى مىشوند جانشين بدى براى آنها شدند پيامبر فرموده است : « ان اخوف ما اخاف عليكم الرّياء و الشّهوة الخفية » يعنى بيمناك‌ترين چيزى كه بر شما بيم دارم ريا - و شهوت پنهانى است .