شهادتش به اين است كه هر چيزى را آنگونه گويا و ناطق كرده است كه به شهادت او تسبيح گوى و ناطقند ، و شهادت ملائكه ، اظهار كردن كارى است كه به انجام آن امور مأمور هستند و اين امر مدلول آيه : ( فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً - 5 / نازعات ) است . و شهادت - أولو العلم - آگاهى و اطّلاع دانشمندان به حكم و تقدير الهى است و اقرارشان به آنها ، و اين شهادت ويژه اهل علم است و امّا نادانان از آن مفاهيم دورند . و در بارهء كفّار گفت : ( ما أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لا خَلْقَ أَنْفُسِهِمْ - 51 / كهف ) و لذا خبر داد كه : ( إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ - 28 / فاطر ) اينان هستند كه معنى آن در آيه زير معيّن شده‌اند كه : ( وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ - 69 / نساء ) . واژه - الشَّهِيد - به شاهد و مشهد چيزى هم معنى شده است . در آيه : ( سائِقٌ وَ شَهِيدٌ - 21 / ق ) يعنى كسى كه له و عليه او گواهى داده است . و همچنين آيه : ( فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً - 41 / نساء ) ( چگونه است وقتى كه از هر امّتى گواهى مىآوريم و تو را نيز بر اينان شاهد گيريم ، يعنى بر آنچه را كه با دلهاشان درك كرده‌اند ، گواهى مىدهند عليه كسانى كه در باره‌شان گفته شده ) . آيه : ( أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ - 37 / ق ) يعنى آنچه را كه شنيده‌اند گواهى مىدهند عليه كسى كه در باره‌شان مىگويد : ( أُولئِكَ يُنادَوْنَ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ « 1 » - 44 / فصّلت ) . و در آيه : ( أَقِمِ الصَّلاةَ . . . تا . . . مَشْهُوداً - 78 / اسراء ) يعنى نمازگزار صبحگاهى شفاء و رحمت و توفيق و آرامشهايى در خويش مشاهده مىكند و همچنين حالات و روحيّاتى كه در آيه : ( وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ - 23 / بقره ) يادآورى شده است . و آيه : ( وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ - 75 / قصص ) به تمام آنچه را كه اقتضاى معنى شهادت

--> ( 1 ) تمام آيه چنين است : ( قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدىً وَ شِفاءٌ وَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ فِي آذانِهِمْ وَقْرٌ وَ هُوَ عَلَيْهِمْ عَمًى أُولئِكَ يُنادَوْنَ . . . ) - يعنى بگو قرآن براى كسانى كه ايمان دارند هدايت و شفاست و كسانى كه ايمان ندارند در گوشهاشان سنگينى است و از دريافت قرآن بىبصيرت و كور ، گويى كه آنها را از جايى دور ندا مىدهند و نمىشنوند .