الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

344

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

و در آيه : ( وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ - 12 / سباء ) گواه بر اين است كه وفاى به اداى شكر خداى ، مشكل است و لذا جز براى دو تن از اولياءاش ثناى شكر ننموده است : 1 - در بارهء ابراهيم عليه السّلام مىگويد : ( شاكِراً لِأَنْعُمِهِ - 121 / نحل ) 2 - و در بارهء نوح عليه السّلام ( إِنَّهُ كانَ عَبْداً شَكُوراً - 3 / اسراء ) . و آنگاه كه خداوند با واژه - شكر - توصيف شده است ، مىگويد : ( وَ اللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ - 17 / تغابن مقصود انعام و بخشايش او بر بندگان و پاداش او به اقامه عبادت آنهاست . ناقة شَكِرَةٌ : شترى كه پستانش پر از شير است . هو أَشْكَرُ من بروق « 1 » : بروق گياهى است كه در كمترين باران و رطوبت سرسبز مىشود ( اين ضرب المثل در بارهء كسى است كه كمترين محبّت را هم سپاس مىگويد يعنى او از چنان گياه يا چنان آدمى هم شكرگزارتر است ) الشَّكْر : كنايه از - نكاح - است . گفته‌اند - ان سألتك ثمن شَكْرِهَا - و شبرك أنشأت تظلّها : اگر مهر خويش مطالبه كند او را در سايه خويش گرفته‌اى كه كنايه از همسر دائمى است . الشَّكِير : نهال پاجوش كوچك درختان . شَكَرَتِ الشّجرة : شاخه‌هايش زياد شد . شكس : الشَّكِس : بدخوى و بد اخلاق . و در آيه : ( شُرَكاءُ مُتَشاكِسُونَ - 29 / زمر ) يعنى بخاطر بد اخلاقى همواره در مشاجره و ستيزه‌اند .

--> ( 1 ) بروقة گياهى است كه بدون ريزش باران بر آن سبز و خرّم مىشود و در سايهء ابرها رشد مىكند ( ج 1 مجمع الامثال ) .