دوّم - شِرْع يعنى آنچه را كه خداوند از دين براى انسان مقدّر كرده است و او را با اختيار در برگزيدن آن و هدف قرار دادن آن امر فرموده و از آنچه كه شريعت‌هاى گوناگون در آن اختلاف كرده‌اند و نيز آنچه را كه نسخ و جابجايى ، آن را پيش مىآورد ، آيه زير بر اين معنى دلالت دارد كه : ( ثُمَّ جَعَلْناكَ عَلى شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْها - 18 / جاثيه ) يعنى : ( آنگاه تو را بر شريعتى از امر و دين قرار داديم پس آن را - پيروى كن و هوسهاى كسانى را كه ناآگاهند و نمىدانند ، پيروى مكن ) . ابن عبّاس گفته است : الشِّرْعَة : ما ورد به القرآن ، و المنهاج : ما ورد به السّنّة :

--> اين آيه بدنبال سخن حضرت ابراهيم عليه السّلام است كه مىگويد : من از بت‌هايى كه مىپرستيد بيزار و متنفّرم و بعد خداوند در بارهء روش او مىگويد ابراهيم يكتاپرستى را در تبار خويش ، همچون سخنى و كلامى پايدار باقى گرداند تا شايد مشركان به حقّ پرستى بازگردند ، آنگاه آيندهء ديگرى را به ياد پيروان ابراهيم و ساير هدايت يافتگان مىآورد تا از ديدن زخارف ، و تجمّلات و زر و زيورهاى مشركين ملول نشوند ، مىگويد : ( إِنْ كُلُّ ذلِكَ لَمَّا مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ - 35 / زخرف ) . اينها متاع فريبنده و ناپايدار و پوچ دنياست ولى فرجام كار و سراى ديگرى ويژه پرهيزكاران است و در قسمت پايان آيه‌اى كه در متن آمده است ، مىگويد : ( وَ رَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ - 32 / زخرف ) . واژه - يَجْمَعُونَ - قابل توجّه است يعنى دنيا پرستان و زرخواران هستند كه مال اندوزى نموده و جمع مىكنند نه اعطاء و بخشش الهى ، اگر زورمندان با انحراف از فطرت خدائيشان كه بايستى در تزكيه و رشد و كمال آفريده شده خود به كار برند بر عكس در جهت انحرافى و استثمار و استعمار ديگران به كار مىبرند سرانجامشان جز نكبت و ندامت چيزى نيست و پايان كار پرهيزكاران رحمت پروردگار است كه نيكوتر از متاعى است كه زرپرستان جمع مىكنند و در آخر مىگويد : كسى كه از ذكر خداى رحمان اعراض مىكند يار و قرينش را اهريمنى كه گمراهشان مىكند قرار داديم و چه گمراهى و زيانى از اين بدتر كه كسى تمام همّتش دنيا و متاع دنيا باشد و فساد خود را صلاح پندارد ( وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً - 104 / كهف ) . زمخشرى در اين باره مىنويسد : اگر بگويى معيشتى كه ميان بندگانش تقسيم مىكند هر آن چيزى است كه منافع و سود توليد مىكند و با آن زندگى مىكنند . بعضى با حلال و بعضى با حرام ، پس خداى تعالى ، حلال و حرام هر دو را تقسيم مىكند پاسخ مىگوئيم كه خداى تعالى تهيّه و تحصيل وسايل زندگى خوردنى و نوشيدنى و هر چيزى كه مصالح آنها را سود مىرساند اجازه داده است ولى با او شرط نموده و مكلّفش كرده از همان راهى و شرعى كه معيّن كرده آنها را بدست آورد كه اگر آنچنان بود رزق حلال تحصيل كرده و آن را رزق خدايى ناميده است . و اگر كسب حرام نموده و از غير راه الهى حركت كرده آن را رزق خداى كه از راه ناروا و ستمگرى كسب كرده‌اند مىنامند ، خداى تعالى تقسيم كننده وسايل معيشت و منافع آنهاست ولى بندگان آنها را به صورت حرام و حلال بدست مىآورند . ( كشّاف 4 / 249 ) .