الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
3
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
جلد دوم بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * و به نستعين باب ذال ذبب : الذُّباب به مگس و زنبوران و حشرات ديگر گفته مىشود . زنبوران با عسل و بى عسل را هم نيز - ذباب - گويند . چنان كه شاعر گويد : فهذا أوان العِرْض حَىٌّ ذُبابُهُ * زنابيره و الأزرقُ المتلِّمسُ يعنى : زمانى است كه مگسهايش ظاهر و زندهاند و همچنين زنبورهايش و چشم كبودان بسيار خورنده خداى تعالى گويد : وَ إِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَيْئاً - 73 حجّ يعنى : اگر مگسها چيزى از خوراكشان را بردارند و ببرند به برگرداندن آن قادر نيستند ذُباب العَيْن : مردمك چشم ، اين تشبيه يا به تصوّر شكل آن به مگس است يا بخاطر اينكه نور چشم هم تا فاصلهء زيادى مثل پرواز مگس نفوذ دارد . ذباب السَّيْف : لبهء تيز شمشير كه تشبيهى است از اذيّت كردن مگس و نيش زدن آن . فُلانٌ ذبابٌ : در وقتى گفته مىشود كه كسى مثل مگس اذيّتش زياد است . ذَبَّبْتُ عَنْ فلانٍ : زنبور و مگسى را از او دور كردم .