الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

294

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

مىشود . خداى تعالى گويد : ( ثَلاثَ لَيالٍ سَوِيًّا - 10 / مريم ) و ( مَنْ أَصْحابُ الصِّراطِ السَّوِيِّ - 135 / طه ) . و - رجل سَوِىّ : مردى كه خوى و خلقتش متعادل و از افراط و تفريط مصون است . و آيه : ( عَلى أَنْ نُسَوِّيَ بَنانَهُ - 4 / قيامة ) گفته‌اند مقصود اين است كه دستهاى انسان را مثل كف پا و سمّ شتران كه انگشت ندارند و باز و بسته مىشود ، قرار مىدهيم و يا اينكه همه انگشتان را اندازه‌اى معيّن قرار دهيم كه سودى بهم ندارند و براى حكمتى انگشتان را در اندازه و شكل ظاهرى متفاوت و ناهمسان قرار داده ، چون همكارى انگشتان بر بستن و گرفتن دست است كه چنان هم هستند . ( اعجاز اين آيه و سازمان خلقتى سر انگشتان كه پس از چهارده قرن با علم انگشت نگارى به اثبات رسيده و فلسفه و حكمت اشاره به سر انگشت ، در ذيل واژه - بن - قبلا آمده ، مراجعه شود ) . و آيه : ( فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاها - 14 / شمس ) يعنى سرزمين و بلادشان با خاك يكسان شد ، مثل آيه : ( خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها - 259 / بقره ) . و گفته‌اند - سوّى بلادهم بهم : سرزمين و بلادشان را با آنها با خاك يكسان و ويران كرد ، مثل آيه : ( لَوْ تُسَوَّى بِهِمُ الْأَرْضُ - 42 / نساء ) « 1 » . و اين آيه اشاره‌اى است به آنچه كه كفّار در آيه زير مىگويند : ( وَ يَقُولُ الْكافِرُ يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً - 40 / نباء ) . مكان سُوَى و سَوَاء : جاى وسط و ميانه ، كه : سواء ، سوى و سوى - نيز گفته مىشود يعنى جايى كه دو طرفش برابر باشد و

--> ( 1 ) تمام آيه چنين است ( يَوْمَئِذٍ يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ عَصَوُا الرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّى آرزو دارند كه كاش با زمين يكسان شوند يعنى خاك مىبودند .