الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

289

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در بارهء ستوران جنگى روايت شده است كه : « تَسَوَّمُوا فانّ الملائكة قد تَسَوَّمَتْ » . يعنى : ( علامت بگذاريد ، زيرا فرشتگان در جنگ بدر ، مركبهاشان را علامت گذاردند ) . سأم : السَّآمَة : ملامت و دلتنگى از چيزى كه مدّتش و زمانش طولانى شده خواه كار باشد و خواه تأثير پذيرى از چيزى يا كارى ، آيه : ( وَ هُمْ لا يَسْأَمُونَ - 38 / فصّلت ) ( اشاره به كسانى است كه در پيشگاه خداى از تسبيح نمودن پيوسته او ، ملول و خسته نمىشوند ) . و آيه : ( لا يَسْأَمُ الْإِنْسانُ مِنْ دُعاءِ الْخَيْرِ - 49 / فصّلت ) ( فطرت آدمى طورى است كه از طلب خير خسته و ملول نمىشود ولى چون بدى به او رسد نااميد و مأيوس مىشود ) . شاعر گويد : سئمت تكاليف الحياة و من يعش * ثمانين حولا لا أبالك يسأم « 1 » ( يعنى : از سختىهاى روزگار خسته و ملولم ، كسى كه هشتاد سال زندگى مىكند خسته مىشود ) . سين : طور سَيْنَاء : كوه معروفى است ، در آيه : ( تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْناءَ - 20 / مؤمنون ) كه با فتحه و كسرهء حرف ( س ) هر دو خوانده شده حرف الف در سيناء - كه مفتوح است جز

--> ( 1 ) عبارت - لا أبا لك - ناسزا و سرزنش كامل است ولى - لا امّ لك - يعنى مادرت آزاده نبوده ناسزاى درستى است زيرا در نظر اعراب كنيزان و فرزندانشان ناستوده بودند و اسلام اين عادت زشت را هم عملا و حكما مردود دانست . ( مجمع الامثال 2 / 242 ميدانى ) .