الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

231

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

خداى تعالى گويد : ( وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً « 1 » - 21 / انسان ) و ( وَ سُقُوا ماءً حَمِيماً - 15 / محمّد ) و ( وَ الَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَ يَسْقِينِ - 79 / شعراء ) . و در معنى إسقاء مىگويد : ( وَ أَسْقَيْناكُمْ ماءً فُراتاً - 27 / مرسلات ) ( و آبى گوارا ، شما را نوشانيديم و بشما داديم ) . و ( فَأَسْقَيْناكُمُوهُ - 22 / حجر ) ( آن را آبشخورتان قرار داديم ) . و آيه : ( نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِها - 21 / مؤمنون ) كه با فتحه و ضمّه حرف اوّل ( حرف نون ) هر دو هست . نصيب و بهره از آب و نوشيدنى را هم - سقى - گفته‌اند . ولى - سقى - زمينى است كه آبيارى مىشود چون سقى و سقى هر دو مفعولند مثل - نقض - بجاى - منقوض . اسْتِسْقَاء : آب خواستن و طلب نصيب و سهم ، آب خداى تعالى گويد : ( وَ إِذِ اسْتَسْقى مُوسى - 60 / بقره ) . سِقَاء : مشك و ظرف آب . أَسْقَيْتُك جِلْداً : پوست و چرمى به تو دادم كه مشك درست كنى . خداى تعالى گويد : ( جَعَلَ السِّقايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ - 70 / يوسف ) - سِقَاية - همان - صاع و صُوَاع - يعنى پيمانه ملك بوده بخاطر اينكه با آن آب داده مىشود سقاية و يا بخاطر اينكه با آن وزن و پيمانه مىكردند - صُواع - ناميده شد . سكب : آيه ( وَ ماءٍ مَسْكُوبٍ - 31 / واقعه ) يعنى آب ريخته شده . فرس سَكْب الجَرْي : اسب تيزرو و فراخ گام . سَكَبْتُه فَانْسَكَبَ : آن را ريختم و جارى ساختم سپس جارى شد .

--> ( 1 ) چون واژه شراب - در زبان عربى به معنى هر نوع نوشيدنى است . لذا خداوند براى رفع ابهام آن را با صفت طهورا - يعنى پاك نه آلوده و حرام بيان نموده تا از نوشيدنى نوع پليد و حرام آن - مشخّص باشد كه متأسّفانه بعدها از واژهء شراب همان خمر و مى كه حرام است تصوّر شده است .